Yılbaşına hiç bu perspektiften baktınız mı? | Takvimin En Dakik ve En Küresel Kutlaması

| Adem Hüyük

Yılbaşı, takvimdeki diğer tüm günlerden farklı bir yere sahip. Bunun en önemli nedenlerinden biri, yılbaşı gecesinin saniye saniye takip edilen tek küresel kutlama olması. 31 Aralık gecesi, dünyanın dört bir yanında milyonlarca insan aynı ana odaklanıyor: Saatlerin 00.00’ı göstermesi.

Yılbaşı geri sayımı, zamanı en hassas biçimde ölçen nadir toplumsal ritüellerden biri olarak dikkat çekiyor. Doğum günleri, dini bayramlar ya da ulusal tatiller genellikle bir günün içine yayılırken, yılbaşı kutlaması tek bir saniyeye kilitleniyor. Eski yıl ile yeni yıl arasındaki sınır, herkes için aynı kesinlikle tanımlanıyor.

Ancak bu dakiklik, yılbaşını aynı zamanda en “uzun” küresel kutlama haline de getiriyor. Dünya 24 saat dilimine bölündüğü için yılbaşı, aynı anda değil, dalga dalga yaşanıyor. İlk olarak Pasifik Okyanusu’ndaki ada ülkelerinde başlayan kutlamalar, Asya, Avrupa, Afrika ve Amerika kıtaları boyunca ilerliyor. Yılbaşının tüm dünya için tamamlanması, Dünya’nın kendi ekseni etrafında tam bir dönüş yapmasını gerektiriyor.

Bu yönüyle yılbaşı, hem tek bir ana odaklanan hem de gezegen ölçeğinde 24 saat süren benzersiz bir olay olarak öne çıkıyor. Bir saniyenin bu kadar önem kazandığı başka bir gün yok. Aynı zamanda hiçbir kutlama, yılbaşı kadar farklı zamanlarda ama aynı anlam etrafında birleşmiyor.

Uzmanlara göre yılbaşı, modern dünyanın zaman algısını en açık biçimde yansıtan sembolik bir eşik. Hem bireysel hem de kolektif düzeyde “bitirme” ve “yeniden başlama” fikri, bu tek saniyeye yükleniyor.| ©DerVirgül