Avusturya’da Her Dört Çocuktan Biri Yoksullukla Karşı Karşıya

Avusturya’da çocuk yoksulluğu derinleşiyor. Güncel verilere göre ülkede 370.000’den fazla çocuk yoksulluktan etkileniyor ya da yoksulluk riski altında. Bu, yaklaşık olarak her dört çocuktan birinin yoksullukla karşı karşıya olduğu anlamına geliyor. On beş yıl önce bu sayı 250.000 civarındaydı.

Dünyanın en zengin ülkeleri arasında yer alan Avusturya’da çocuk yoksulluğunun artması, sosyal politika tartışmalarını yeniden alevlendirdi.

Volkshilfe Genel Müdürü Erich Fenninger’e göre artışın temel nedenlerinden biri, düşük gelir grubunda gerçek gelir kaybı yaşanması:

“Alt gelir gruplarında maaşlar yerinde sayarken yaşam maliyetleri ciddi biçimde arttı. Sosyal yardımlar bunu telafi etmiyor. Mevcut sistem çocuk yoksulluğunu ortadan kaldırmak için tasarlanmadı.”

Yoksulluk nasıl ölçülüyor?

Volkshilfe’de çocuk yoksulluğu uzmanı Judith Ranftler, Avusturya’da yoksulluğun çoğunlukla “göreli yoksulluk” üzerinden hesaplandığını belirtiyor:

“Ortalama gelirin belli bir yüzdesinin altında kalanlar yoksulluk riski altında kabul ediliyor. Gelir eşitsizliği arttıkça bu eşik altında kalanların sayısı da artıyor.”

Ancak Fenninger’e göre ülkede artık “mutlak çocuk yoksulluğu” da gözlemleniyor:

“Ayın son günlerinde evde yemek için para kalmaması, buzdolabının boş olması… 14 yaşındaki bir çocuk bize ‘Evde tost zamanıydı, çünkü başka yiyecek yoktu’ dedi.”

Çocuklar durumun farkında

Araştırmalara göre yoksulluk içindeki çocuklar ailelerinin durumunun farkında ve isteklerini buna göre sınırlıyor.

Fenninger, çocukların çoğu zaman ebeveynlerini üzmemek için taleplerini geri çektiklerini söylüyor:

“Gerçekçi olmayan dileklerde bulunmak istemiyorlar. Ailenin neyi karşılayabileceğini çok iyi biliyorlar.”

Bir annenin sözleri durumu özetliyor:

“Kızım bağırıp çağırsa belki daha kolay olurdu. Ama o durumumuzu kabul ediyor ve daha fazlasını istemiyor. Bu daha çok acıtıyor.”

Volkshilfe’nin araştırmasına göre yoksulluktan etkilenen çocukların:

• Yüzde 55’i kriz döneminde daha huzursuz ve stresli,
• Yüzde 40’ı daha kötü uyuyor,
• Her iki çocuktan biri daha sık üzgün.

Çözüm önerisi: Temel Çocuk Güvencesi

Volkshilfe, çocuk yoksulluğunu ortadan kaldırmak için “Temel Çocuk Güvencesi” modelini öneriyor.

Modelin ana hatları şöyle:

• Tüm çocuklara aylık 200 Euro evrensel ödeme
• Düşük gelirli ailelerde çocuk başına aylık en fazla 425 Euro ek destek
• Ortalama aylık ödeme: 330 Euro

Buna göre yıllık geliri 20.000 Euro’nun altında olan hanelerde çocuk başına aylık 625 Euro’ya kadar destek sağlanacak.

Fenninger’e göre bu modelin yıllık maliyeti yaklaşık 2 milyar Euro. Ancak uzun vadede kendi kendini finanse edeceğini savunuyor:

“Yoksulluk içinde büyüyen çocuklar ileride daha güvencesiz işlerde çalışıyor ya da işsiz kalıyor. Sosyal yardım ve işsizlik maliyetleri artıyor. Bunu önlemek ekonomik olarak da mantıklı.”

Volkshilfe’nin farklı eyaletlerde başlattığı pilot projede ailelere temel çocuk güvencesine denk ödeme yapılıyor. İlk sonuçlara göre:

• Aileler ilk kez uzun vadeli plan yapabildiklerini söylüyor
• Çocuklarda baş ve mide ağrısı gibi stres kaynaklı şikâyetler azaldı
• Okula devam oranı arttı

Judith Ranftler, çocuk yoksulluğunun sona erdirilmesinin bir ütopya olmadığını vurguluyor:

“Bu uygulanabilir ve gerçekçi bir model. Araştırmamız bunu gösteriyor.”

Avusturya’da her dört çocuktan biri yoksulluk riski altındayken, tartışma artık sadece sosyal değil, aynı zamanda siyasi bir sınav haline geliyor.| ©DerVirgül