Avusturya, İran bağlantılı ABD askeri uçuşlarına izin vermedi

Avusturya hava sahası, diğer ülkelerin askeri uçuşlarına tamamen kapalı değil. ABD askeri uçakları da izin alarak geçiş yapabiliyor. Ancak perşembe günü, Avusturya makamlarının ABD ordusuna ait bazı uçuşlara izin vermediği ortaya çıktı.

Gerekçe olarak bu uçuşların İran savaşıyla doğrudan bağlantılı olması ve bu nedenle geçişin ülkenin tarafsızlığını ihlal edebileceği gösterildi. Bu karar uluslararası basında da yer buldu.

Bununla birlikte, bu durum Avusturya hava sahasının ABD ordusuna tamamen kapatıldığı anlamına gelmiyor. Savunma Bakanlığı sözcüsünün “Die Presse” gazetesine verdiği bilgiye göre, bir uçuşun askeri operasyonla bağlantılı olup olmadığı, ABD’nin yaptığı başvuruya göre değerlendiriliyor.

Yasal dayanak

Kararların temelini 2002 tarihli “Askeri Birliklerin Bulunması Yasası” oluşturuyor. Bu yasa, yabancı askeri birliklerin belirli koşullar altında Avusturya’da bulunmasına veya ülke topraklarından geçmesine izin veriyor. Ancak bu geçişler, örneğin Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararıyla yürütülen operasyonlar kapsamında mümkün olabiliyor. Afganistan savaşı buna örnek gösteriliyor.

Başvuruda detaylı bilgi şartı

Yabancı askeri hareketlerin Avusturya hava sahası ya da toprakları üzerinden geçebilmesi için önceden başvuru yapılması gerekiyor. Bu başvurularda uçuş rotası ile birlikte taşınan tüm silahlar, mühimmat ve askerler ayrıntılı şekilde listeleniyor. Bazı başvurularda operasyonun amacı da belirtiliyor.

Savunma Bakanlığı’nda uzmanlar bu bilgileri inceleyerek değerlendirme yapıyor. Örneğin, kuzey Avrupa’dan Orta Doğu’ya doğru taktik bombalar taşıyan savaş uçaklarının geçiş talebi, İran savaşıyla bağlantılı görülerek reddedilebilir. Buna karşılık, Batı Avrupa’daki bir ABD üssünden Romanya’daki bir NATO üssüne giden tek bir F-35 uçağına izin verilebilir.

Siyasi tartışma

Geçen yıl Avusturya hava sahasında toplam 5.127 yabancı askeri uçuş kaydedildi. 36 izinsiz geçiş girişimi daha hava sahasına ulaşmadan engellendi. 19 durumda ise hava sahası ihlallerini kontrol etmek için savaş uçakları havalandı.

SPÖ, Avusturya’nın ABD ordusuna ait Körfez yönündeki tüm uçuşları durdurmasını talep etti. FPÖ ise 12 Mart 2026’da Çekya’dan İtalya’ya giden bir Hercules C-130 tipi askeri nakliye uçağının Avusturya hava sahasını kullanmasına ilişkin soru önergesi verdi. Bu konuda henüz resmi bir yanıt verilmiş değil.

“Daimi tarafsızlık”

Anayasası’nda “daimi tarafsızlık” ilkesi yer alan Avusturya, 1955 yılından beri bu statüsünü koruyor.

İkinci Dünya Savaşında Nazi Almanyası tarafından ilhak edilen Avusturya, savaş sonrasında ABD, Fransa, İngiltere ve eski Sovyetler Birliği tarafından işgal edilmiş, 1955’te bağımsızlığını kazanması ile birlikte devletlerarası hukuka göre hiçbir askeri ittifaka katılmamayı taahhüt etmişti.

Avusturya’nın tarafsızlık ilkesi ülke topraklarında yabancı askeri üslerin kurulmasını da yasaklıyor. 1995 yılında Avrupa Birliği (AB) üyesi olan Avusturya, NATO üyesi olmayan AB ülkeleri arasında bulunuyor.| ©DerVirgül