Havalimanı Fiyatlarında Avrupa-Türkiye Farkı

VİYANA | Der Virgül – Avrupa’nın birçok büyük havalimanında yolcular, şehir merkezindeki fiyatlara yakın alışveriş yapabiliyor.

Özellikle Avusturya ve Almanya’daki havalimanlarında faaliyet gösteren market zincirleri, su, sandviç, atıştırmalık ve günlük ihtiyaç ürünlerini büyük ölçüde standart mağaza fiyatlarıyla satışa sunuyor. Türkiye’deki havalimanlarında ise benzer bir uygulamanın bulunmaması, yolcuların en çok şikâyet ettiği konular arasında yer alıyor.

Viyana Havalimanı’nda faaliyet gösteren marketlerde yolcular, şehirde ödeyecekleri fiyatlara oldukça yakın ücretlerle alışveriş yapabiliyor. Almanya’daki birçok havalimanında da benzer şekilde market zincirleri hizmet veriyor. Böylece yolcular, güvenlik kontrolünden geçtikten sonra dahi temel ihtiyaçlarını fahiş fiyatlarla karşılamak zorunda kalmıyor.

Uzmanlara göre bu durumun temel nedeni yalnızca market zincirlerinin varlığı değil, havalimanlarının benimsediği ticari işletme modeli. Avrupa’daki bazı havalimanlarında uygulanan “sokak fiyatı” [street pricing] politikası, işletmelerin şehir merkezindeki fiyatlara yakın satış yapmasını teşvik ediyor. Bu yaklaşım, havalimanlarını yalnızca yüksek gelir elde edilen ticari alanlar olarak değil, aynı zamanda yolcu hizmetinin bir parçası olarak değerlendiriyor.

Türkiye’de ise tablo farklı. Özellikle büyük havalimanlarında mağazalar yüksek kira bedelleriyle faaliyet gösteriyor. Güvenlik alanındaki işletme maliyetleri, lojistik giderler ve sınırlı rekabet fiyatların yükselmesine neden oluyor. Güvenlik kontrolünü geçen yolcuların dışarı çıkıp alternatif bir marketten alışveriş yapma imkânının bulunmaması ise işletmelere daha yüksek fiyat uygulama olanağı sağlıyor.

Ekonomi uzmanları, havalimanı işletmelerinin kira gelirlerini önemli bir finansman kaynağı olarak gördüğüne dikkat çekiyor. Bu nedenle düşük kâr marjıyla çalışan ulusal market zincirleri yerine, daha yüksek kârlılık sağlayan restoranlar, kafeler ve özel perakende mağazaları ön plana çıkıyor.

Son yıllarda özellikle İstanbul Havalimanı’ndaki yiyecek ve içecek fiyatları uluslararası basında da sık sık gündeme geldi. Su, kahve, sandviç ve benzeri temel ürünlerin şehir fiyatlarının birkaç katına satılması, hem yabancı turistlerin hem de Türkiye’den seyahat eden yolcuların eleştirilerine neden oldu. Uluslararası medya kuruluşları tarafından yapılan çeşitli karşılaştırmalarda İstanbul Havalimanı, yiyecek ve içecek fiyatları açısından Avrupa’nın en pahalı havalimanları arasında gösterildi.

Tüketici hakları savunucuları ise çözümün rekabetin artırılmasından geçtiğini belirtiyor. Ulusal market zincirlerinin havalimanlarında şube açabilmesinin hem fiyatların dengelenmesini sağlayacağı hem de yolcuların temel ihtiyaç ürünlerine daha makul fiyatlarla ulaşmasına katkı sunacağı ifade ediliyor.

Yolcu hizmeti mi, ticari gelir mi?

Avrupa’daki örnekler, havalimanlarında şehir fiyatlarına yakın satış yapılmasının mümkün olduğunu ortaya koyuyor. Bu nedenle Türkiye’de de benzer bir modelin uygulanıp uygulanmayacağı tartışma konusu olmaya devam ediyor.

Milyonlarca yolcunun kullandığı havalimanlarında temel ihtiyaç ürünlerinin lüks tüketime dönüşmesi, yalnızca fiyat politikalarının değil, havalimanlarının önceliğinin yolcu memnuniyeti mi yoksa ticari gelir mi olduğu sorusunu da yeniden gündeme getiriyor.| ©DerVirgül