Devlet vergi indirimiyle verdiğini, harç ve ücret zamlarıyla geri alıyor

Avusturya’da gıda ürünlerindeki KDV indirimi enflasyonu çok az düşürdü. Ancak bu indirimin finansmanının nasıl sağlanacağı hâlâ belirsiz. Son enflasyon verileri, devletin kaybettiği geliri başka alanlardan geri almaya yöneleceğini gösteriyor. 

Evet, işe yaradı. Temel gıda ürünlerinin bir bölümünde KDV’nin düşürülmesi, büyük ölçüde fiyatlara yansıtıldı ve temmuz ayında enflasyonu 0,15 puan düşürdü. Toplam enflasyonun yüzde 2,8 olduğu düşünüldüğünde bu düşüş yalnızca yirmide birine denk geliyor. Yine de nankörlük etmemek gerek. Vergi indirimi, vergi indirimidir. Üstelik Avusturya gibi vergilerin yüksek olduğu bir ülkede vergi indirimi hem nadir hem de prensip olarak olumlu bir gelişme. 

Ancak buna rağmen ortaya büyük bir başarı hikâyesi çıktığını söylemek zor. Bunun nedeni yalnızca hane başına aylık yaklaşık 8 avroluk tasarrufun büyük bir rahatlama sağlamaması değil. İndirimin finansmanının nasıl karşılanacağı da hâlâ belirsiz. 

Federal hükümet başlangıçta yaklaşık 400 milyon avroluk maliyetin bir bölümünü geri dönüştürülemeyen plastiklere getirilecek bir vergiyle karşılamayı planlıyordu. Ancak bu düzenlemenin özellikle ticaret sektörüne ciddi yük getirecek olması nedeniyle sektör ve ilgili sanayinin yoğun protestolarının ardından plandan vazgeçildi. 

Hükümetin ilk planları hukuken mümkün değildi 

Hükümet bu geri adımın ardından ikinci finansman seçeneğini genişletti. Başlangıçta Çin’deki düşük fiyatlı internet mağazalarından gönderilen paketlere özel bir vergi getirilmesi planlanıyordu. Amaç hem gelir elde etmek hem de Avusturya’daki ticareti desteklemekti. 

Ancak bunun hukuken mümkün olmadığı ortaya çıktı. 

Bunun üzerine belirli bir ciro sınırının üzerindeki internet üzerinden satış yapan işletmelere yönelik genel bir paket vergisi gündeme getirildi. Bu düzenlemenin daha fazla gelir sağlaması bekleniyor. 

Böylece internet üzerinden satışta başarılı olmuş Avusturyalı şirketler de vergiden etkilenirken, Çin dahil olmak üzere yurt dışındaki küçük satıcıların önemli bir bölümü kapsam dışında kalabilecek. Ancak federal başbakanlık ve Maliye Bakanlığı’ndaki beklenti, en azından bu yolla KDV indiriminin finansmanının sağlanabileceği yönünde. 

Paket vergisi de iptal edilebilir 

Fakat bunun gerçekleşeceği de kesin değil. Vergiden etkilenecek bazı şirketler şimdiden dava açacaklarını açıkladı. Üstelik bu davaların başarılı olma ve verginin iptal edilme ihtimalinin de azımsanmayacak ölçüde olduğu belirtiliyor. 

Böyle bir durumda Maliye Bakanı Markus Marterbauer’in (SPÖ) KDV indiriminin getirdiği ek maliyetle baş başa kalması ve bütçe açığının daha da artması söz konusu olabilir. 

Bu sorun da geçmişte olduğu gibi muhtemelen başka bir yöntemle çözülecek: Devlet, mümkün olduğunca fazla dikkat çekmeyen alanlarda daha yüksek vergi, harç ve ücretlerle kaybettiği parayı geri alacak. 

Devlet ücretleri enflasyonu yukarı çekiyor 

Bunun nasıl gerçekleştiğini, yılın ilk yarısındaki enflasyonu artıran kalemlere bakarak görmek mümkün. 

Listenin başında devlet tarafından alınan çeşitli ücretler bulunuyor: 

• E-Card ücreti: yüzde 81,1 artış  

• Ehliyet ücreti: yüzde 48,8 artış  

• Pasaport düzenleme ücreti: yüzde 47,6 artış  

• Otomobil tescil masrafları: yüzde 30,5 artış  

Ancak beşinci sırada çilek gibi piyasa koşullarında fiyatlanan bir ürün yer alıyor. Çilek fiyatlarındaki artışın nedenleri arasında yüksek enerji maliyetleri ile İtalya ve İspanya’daki kötü hava koşulları gösteriliyor. 

Vergi indirimleri iyi ve önemli. Ancak bunun sürdürülebilir olması için öncelikle devletin kendi sistemi içerisinde tasarruf yapılması gerekiyor. 

Aksi takdirde, mevcut KDV indiriminde olduğu gibi, bir anlamda “bir cepten verip diğer cepten alma” politikası ortaya çıkıyor. Üstelik enflasyon üzerindeki etkisi sınırlı olan bu uygulama, ilgili şirketler açısından da ciddi miktarda ek bürokratik çalışma yaratıyor. 

NEOS Genel Başkanı Beate Meinl-Reisinger’in ortaya attığı “reform temettüsü” (Reformdividende) kavramının bu sürece artık bir isim vermesi elbette güzel. 

Ancak vergi mükellefleri için gerçek bir rahatlama sağlayacak olan, nihayet bu reformların gerçekten hayata geçirilmesi olacaktır.| ©DerVirgül