ATİB, UID’nin Viyana yapılanmasına para mı aktardı?

Avusturya’nın önde gelen İslam kuruluşlarından ATIB’in, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın AKP’sine yakınlığıyla bilinen UID’nin Viyana yapılanmasına 10 bin euro aktardığı öne sürüldü. Die Presse yazarı Manfred Maurer’in haberine göre, ödeme 10 Ocak 2025’te nakit olarak yapıldı.  

Avusturya’da İslam kuruluşlarının siyasi bağlantıları yeniden tartışma konusu oldu. Die Presse’de Manfred Maurer imzasıyla yayımlanan habere göre, Türk-İslam Birliği (ATIB) ile Erdoğan’a yakınlığıyla bilinen Uluslararası Demokratlar Birliği (UID) arasında 10 bin euroluk bir para transferi gerçekleşti.  

Gazetenin ulaştığı Türkçe hazırlanmış ödeme tutanağında, 10 Ocak 2025 tarihinde dönemin ATIB Başkanı Eşref Çakmak ile ATIB bünyesindeki ZSU Trade GmbH’nin o dönemki yöneticisi Dr. Nihat Koca’nın, UID Viyana Başkanı Mahmut Koç’a 10 bin euro teslim ettiği belirtiliyor.  

Die Presse, ATIB’i Avusturya’nın en büyük cami birliklerinden biri ve İslam Glaubensgemeinschaft Österreich (IGGÖ) bünyesindeki önemli dini kuruluşlardan biri olarak tanımlıyor. UID ise Erdoğan’ın AKP’sine yakınlığıyla bilinen ve özellikle seçim dönemlerinde aktif olan bir siyasi çevre kuruluşu olarak aktarılıyor.  

Ödeme belgesinin gerçekliği inkâr edilmedi  

Habere göre, üzerinde imzası bulunan eski ATIB Başkanı Eşref Çakmak, belgenin gerçekliğini reddetmedi ancak konu hakkında açıklama yapmak istemedi.  

Dönemin ZSU yöneticisi Dr. Nihat Koca ise söz konusu para teslimini hatırlamadığını söyledi. UID Viyana Başkanı Mahmut Koç’un da uzun süren soruların ardından açıklama yapacağı belirtilmesine rağmen daha sonra herhangi bir açıklamada bulunmadığı aktarıldı.  

Ödeme belgesinde paranın hangi amaçla verildiğine veya karşılığında UID tarafından herhangi bir hizmet sağlanıp sağlanmadığına ilişkin bilgi bulunmadığı belirtiliyor.  

Die Presse ayrıca ATIB’in kısa süre önce bir çalışanının işten çıkarılmasını mali durumdaki sıkıntılarla gerekçelendirdiğine dikkat çekerek, kuruluşun aynı dönemde UID’ye neden 10 bin euro aktardığının açıklığa kavuşmadığını yazıyor.  

ATIB hakkında 10 milyon euroluk zarar iddiası  

Haberde ATIB merkezinden çıktığı belirtilen başka belgelerde ise eski bir ATIB başkanı hakkında ciddi mali usulsüzlük suçlamalarının yer aldığı aktarılıyor.  

ATIB’in, söz konusu eski başkan hakkında geçen yıl Viyana Savcılığı’na güveni kötüye kullanma (Untreue) şüphesiyle suç duyurusunda bulunduğu belirtiliyor.  

Gazeteye göre, 2018’den itibaren yapılan kurum içi incelemede toplam zararın yaklaşık 10 milyon euro olduğu öne sürüldü. Ancak bu rakamın tamamının zimmete geçirilen para anlamına gelmediği; şüpheli şekilde kaybolduğu iddia edilen paraların yanı sıra daha düşük bağış gelirleri ve Diyanet’e ödenmediği belirtilen borçların da hesaplamaya dahil edildiği aktarılıyor.  

Örneğin inceleme raporunda, cuma bağışlarının 2022’de 15.490 euro, 2024’te ise 73.640 euro olduğu belirtilerek aradaki fark üzerinden beş yıllık dönemde 290.750 euroluk bir eksiklik hesaplandığı aktarılıyor. Ancak Die Presse’nin aktardığına göre, bu paraların gerçekten zimmete geçirilip geçirilmediği mevcut rapordan kesin olarak anlaşılamıyor.  

Raporda ayrıca ATIB’in 20. Viyana’daki camisinin restoranından günde 500 euro nakit çekildiği ve bu paraların kayıtlara geçirilmediği iddiası yer alıyor. Bu kalem üzerinden beş yıllık dönemde 900 bin euro zarar hesaplandığı belirtiliyor.  

Savcılık soruşturmayı kapattı  

Ancak haberde önemli bir ayrıntı da yer alıyor: Viyana Savcılığı soruşturmayı haziran ayının ortasında kapattı.  

Savcılık sözcüsünün Die Presse’ye yaptığı açıklamaya göre, suç teşkil eden bir davranışın gerekli kesinlikle kanıtlanamadığı gerekçesiyle soruşturma sonlandırıldı.  

Dolayısıyla haberde yer alan mali usulsüzlük iddialarının önemli bölümünün iddia ve kurum içi inceleme bulguları düzeyinde kaldığı, bunların cezai sorumlulukla sonuçlanmadığı özellikle belirtiliyor.  

Ankara’nın etkisi tartışması  

Manfred Maurer’in haberinde, ATIB içinden belgelerin basına sızmasının kuruluş içerisinde artan rahatsızlığın göstergesi olduğu değerlendirmesine de yer veriliyor.  

Gazeteye konuşan ve kimliği açıklanmayan bir ATIB yöneticisi, bunun Türk toplumuna kuruluşun AKP politikalarına daha fazla yöneldiği konusunda mesaj verme ve Avusturya siyasetinin dikkatini çekme amacı taşıdığını öne sürüyor.  

Die Presse ayrıca ATIB’in son yönetim seçimleri sırasında çekildiği belirtilen fotoğraflara da yer vererek, Türkiye’nin resmi kurumlarının kuruluş üzerindeki etkisinin tartışıldığını aktarıyor.  

Habere göre, ocak ayında gerçekleştirilen olağanüstü genel kurula Türkiye’nin çeşitli resmi kurumlarından üst düzey isimler katıldı. Bunlar arasında Türkiye’nin Salzburg ve Bregenz başkonsolosluklarında görev yapan din hizmetleri ataşeleri, Almanya’daki DİTİB’in yöneticisi Ramazan Ilıkkan ve doğrudan Diyanet İşleri Başkanı’na bağlı Dış İlişkiler Genel Müdürü Ensari Yentürk de bulunuyordu.  

Die Presse’nin haberi, ATIB ile Türkiye’deki siyasi iktidar arasındaki ilişki ve Avusturya’daki İslami kuruluşların siyasi etkilerden bağımsızlığı konusundaki tartışmayı yeniden gündeme taşıyor.  

Haber, Die Presse’de Manfred Maurer tarafından yayımlanan haberdeki bilgi ve iddialar esas alınarak hazırlanmıştır.| ©Der Virgül