Okullarda namaz yasağına mahkemeden onay

Berlin İdare Mahkemesi, bir lisede uygulanan namaz yasağının okul huzurunun korunması amacıyla haklı ve gerekli olduğuna hükmetti. Mahkeme, Müslüman öğrencilerin diğer öğrencilere kıyasla daha fazla etkilenebileceğini kabul etmesine rağmen yasağın ayrımcılık oluşturduğu iddiasını reddetti. Karara karşı temyiz yolu açık. 

Almanya’nın başkenti Berlin’de İdare Mahkemesi, öğrencilerin okulda namaz kılmasını yasaklayan bir düzenlemeye karşı açılan davada kararını açıkladı. Mahkeme, belirli koşullarda okulların dinî ritüellerin aleni biçimde yerine getirilmesini yasaklayabileceğine hükmetti. 

Dava, Özgürlük Hakları Derneği (GFF) tarafından açılmıştı. Dernek, bir lisenin yönetmeliğinde yer alan namaz yasağının, Müslüman öğrencileri dinleri nedeniyle dezavantajlı duruma düşürdüğünü ve Berlin Ayrımcılıkla Mücadele Yasası’na aykırı olduğunu savunuyordu. 

GFF’ye göre namazı dinî bir yükümlülük olarak gören öğrenciler, okulda inançlarını yerine getirme imkânından mahrum bırakılıyordu. Dernek, bazı öğrencilerin namaz kılabilmek için çalılıkların arasına, çöp konteynerlerinin arkasına veya tuvaletlere saklanmak zorunda kaldığını bildirdi. Öğrencilerin disiplin cezası almaktan ve bunun notlarına olumsuz yansımasından endişe duydukları da belirtildi. 

Dernek ayrıca okulda bir ibadet odası bulunmamasını da ayrımcılık olarak değerlendirdi. 

Mahkeme: Okul huzuru korunmalı 

Berlin İdare Mahkemesi, kararında din özgürlüğüne yönelik müdahalenin okulun düzenli işleyişini koruma amacıyla gerekçelendirilebileceğini belirtti. 

Mahkeme, namazın belirli bedensel hareketlerden oluşması ve belirli vakitlerde kılınması nedeniyle yasaktan özellikle Müslüman öğrencilerin etkilendiğini kabul etti. Buna rağmen, somut olayda okul huzurunun korunmasının ağır bastığı sonucuna vardı. 

Kararın gerekçesinde, devletin eğitim görevini yerine getirebilmesi için düzenli bir öğretim ortamının güvence altına alınması gerektiği vurgulandı. 

Mahkemeye göre söz konusu okulda daha önce din kaynaklı ciddi anlaşmazlıklar yaşanmıştı. Bazı öğrencilere belirli dinî uygulamaların dayatılmaya çalışıldığı ve din değiştirmeye yönelik girişimlerin bulunduğu belirtilirken, başörtüsü takmayan kız öğrencilerin hakarete maruz kaldığı da kararda yer aldı. 

Mahkeme, bu koşullarda okulda namaz kılınmasına izin verilmesinin mevcut dinî gerilimleri artırabileceği değerlendirmesinde bulundu. 

İbadet odası talebi de kabul edilmedi 

GFF’nin taleplerinden biri de okulda öğrencilerin namaz kılabileceği bir ibadet odası tahsis edilmesiydi. Mahkeme bu seçeneği de uygun bulmadı. 

Kararda, okulda böyle bir kullanım için uygun bir oda ve gerekli gözetimi sağlayacak personel bulunmadığı belirtildi. Ayrıca ibadet odasının, okulda zaten yaşanan dinî anlaşmazlıkların yoğunlaşmasına veya yeni gerilimlere yol açabileceği ifade edildi. 

Karar ne anlama geliyor? 

Berlin’deki karar, din özgürlüğü ile devlet okullarında düzenin korunması arasındaki sınırların hangi koşullarda çizilebileceği tartışmasını yeniden gündeme getiriyor. 

Mahkemenin kararı, okullarda her koşulda namaz kılmanın yasak olduğu anlamına gelmiyor. Karar, somut olayda okulda yaşandığı belirtilen din kaynaklı çatışmalar ve eğitim ortamının korunması gerekçeleri üzerinden verildi. 

Bununla birlikte, yasağın özellikle Müslüman öğrencileri etkilediğinin mahkeme tarafından kabul edilmesi, kararın din özgürlüğü ve ayrımcılık açısından tartışılmaya devam edeceğini gösteriyor. 

Karara karşı temyiz yolu açık. Üst mahkemenin olası değerlendirmesi, dinî uygulamalar ile okul düzeni arasındaki hukuki sınırların daha ayrıntılı biçimde ele alınmasını sağlayabilir. | ©DerVirgül