Avusturya’da çocuklara 500 euro başlangıç desteği ve vergisiz yatırım hesabı geliyor

vusturya’da hükümet ortakları ÖVP, SPÖ ve Neos, çocukların geleceği için vergisiz yatırım hesabı oluşturulması konusunda anlaşmaya vardı. Temmuz 2027’den itibaren ebeveynler, 18 yaşından küçük çocukları adına açılacak hesaplara yılda 5.000 euroya kadar yatırım yapabilecek. Ayrıca 1 Ocak 2027’den itibaren doğan her çocuk için bir defaya mahsus 500 euro başlangıç desteği verilmesi planlanıyor. 

Avusturya’da çocukların geleceğine yönelik yeni bir yatırım modeli hayata geçirilmeye hazırlanıyor. Hükümet ortakları ÖVP, SPÖ ve Neos’un üzerinde uzlaştığı “Zukunftsdepot” (Gelecek Yatırım Hesabı) adı verilen sistemin 1 Temmuz 2027’de başlaması öngörülüyor. 

Yeni model kapsamında ebeveynler ve diğer aile üyeleri, 18 yaşından küçük çocuklar adına açılacak yatırım hesaplarına her yıl 5.000 euroya kadar para yatırabilecek. Bu hesaplarda yapılacak yatırımlar, çocuk 18 yaşına gelene kadar sermaye kazancı vergisinden (KESt) muaf tutulacak. Hesap işletim ücreti de alınmayacak. 

Çocuklar 18 yaşına ulaştıklarında hesapta biriken parayı çekebilecek ve diledikleri şekilde kullanabilecek. 

2027’den itibaren doğan çocuklara 500 euro 

Yeni düzenlemenin bir diğer ayağını, 2027 yılından itibaren doğan çocuklara verilecek 500 euroluk başlangıç desteği oluşturuyor. 

Başlangıçta yılın başında yürürlüğe girmesi düşünülen yatırım hesabı, yapılan son anlaşmayla 1 Temmuz 2027’ye ertelendi. Ancak 500 euroluk destek için bu erteleme geçerli olmayacak. 1 Ocak 2027’den itibaren doğan bütün çocukların bu destekten yararlanması planlanıyor. 

Avusturya’da yılda yaklaşık 80 bin doğum gerçekleştiği dikkate alındığında, başlangıç desteğinin devlete yıllık maliyetinin yaklaşık 40 milyon euro olması bekleniyor. Hükümet, 2027 ve 2028 yıllarını kapsayan ikili bütçede bu amaçla toplam 80 milyon euro ayırdı. 

Aile Bakanlığı, 500 euroluk desteğin Aile Yükü Dengeleme Fonu’ndan (FLAF) karşılanacağını ve finansmanın 2028 sonrasında da güvence altında olacağını bildirdi. 

Kimler yararlanabilecek? 

Gelecek Yatırım Hesabı için çocuğun Avusturya’da ana ikamet adresine sahip olması ve Avusturya vatandaşlığının bulunması ya da vatandaşlarla hukuken eşit statüde olması gerekecek. 

Hesaplar bankalar veya Avusturya Federal Finansman Ajansı (OeBFA) aracılığıyla sunulabilecek. Ebeveynlerin hesap açılışından önce bir danışmanlık görüşmesine katılması da öngörülüyor. Hükümet, bu uygulamayla çocukların erken yaşlardan itibaren finansal konularda bilinçlenmesini amaçlıyor. 

Ebeveynler yatırımlarını düzenlemeye tabi yatırım fonları veya Bundesschatz üzerinden yapabilecek. Kaldıraçlı işlemler gibi yüksek riskli yatırım araçları kapsam dışında tutulacak. Tek tek şirket hisselerinin alınıp alınamayacağı ise henüz kesinleşmiş değil. 

Çocuğun üçüncü yaş gününe kadar hesap açılmaması durumunda 500 euroluk başlangıç desteğinin Bundesschatz veya Avusturya Federal Finansman Ajansı bünyesinde değerlendirilmesi öngörülüyor. 

Sendikalardan eleştiri: Varlıklı aileler daha fazla yararlanabilir 

Avusturya Sendikalar Birliği (ÖGB), düzenlemenin gelir dağılımındaki eşitsizlikleri artırabileceği eleştirisinde bulundu. 

Sendikaya göre çocukları için her yıl 5.000 euro ayırabilecek ekonomik güce sahip aileler, vergi avantajından çok daha fazla yararlanacak. Düzenli ödeme yapamayan ailelerin çocukları ise esas olarak devletin sağladığı başlangıç desteğiyle sınırlı kalacak. 

ÖGB’nin hesaplamasına göre, her yıl 5.000 euro yatırım yapılması ve yıllık yüzde 7 getiri elde edilmesi durumunda, ebeveynler ve çocuk toplamda yaklaşık 24.000 euro vergi avantajı sağlayabilecek. Yalnızca 500 euroluk başlangıç desteğinin yatırılması durumunda ise aynı getiri varsayımıyla vergi avantajı yaklaşık 300 euro düzeyinde kalacak. 

Düzenlemenin savunucuları ise çocukları için uzun vadeli birikim yapan ailelerin desteklenmesi gerektiğini ve yıllık 5.000 euroluk üst sınırın aşırı yüksek yatırımları sınırladığını savunuyor. 

ÖGB bunun yerine bütün çocuklara her yıl tasarruf primi verilmesini öngören bir model öneriyor. 

Birikimler emeklilik için zorunlu olmayacak 

Tasarıya yöneltilen eleştirilerden biri de çocukların hesapta biriken parayı 18 yaşına geldiklerinde serbestçe kullanabilecek olması. Bu nedenle birikimlerin emeklilik güvencesi gibi uzun vadeli bir amaç için korunması zorunlu olmayacak. 

Hükümet çevreleri ise gençlerin parayı ilk işlerini kurmak veya ev sahibi olmak gibi amaçlarla kullanabileceğini belirtiyor. 

Gelecek Yatırım Hesabı’nın uygulama ayrıntıları ve hangi yatırım araçlarının kabul edileceği önümüzdeki dönemde netleşecek. Düzenlemenin temel tartışma konusu ise şimdiden ortaya çıkmış durumda: Devletin çocuklar için sağlayacağı başlangıç desteği bütün ailelere ulaşırken, asıl vergi avantajından ne ölçüde yararlanılabileceği ailelerin birikim yapma gücüne bağlı olacak.| ©DerVirgül