Avusturya’da Yabancılar Federal Orduya Katılırsa, Türk Vatandaşları Ne Olur?

| Adem Hüyük

Avusturya’da ordunun personel açığını kapatmak için Wehrdienstkommission’un yayımladığı yeni rapor, ülkede yaşayan yabancılar için gönüllü askerlik veya sivil savunma hizmeti seçeneğinin değerlendirilmesini gündeme getirdi. Raporda, seçme‑seçilme ve siyasi katılım hakları olmayan yabancılardan ülke savunmasına katılmalarının beklenmesi dikkat çekici şekilde yer alıyor — eleştirmenler bu yaklaşımı “hak yok, sorumluluk var” olarak nitelendiriyor.

Ne Öneriliyor?

Rapora göre, Avusturya’da yasal olarak ikamet eden ve sabıka kaydı temiz olan Avusturya vatandaşı olmayan kişiler için gönüllü askerlik hizmeti incelenmeli. Ancak bu kişilerin oy hakkı, siyasi temsil ya da vatandaşlık gibi haklardan yararlanıp yararlanmayacağı konusunda bir çerçeve çizilmemiş olması tartışmaları alevlendiriyor.

Komisyonun raporu, askerlik ve sivil hizmet sürelerinin uzatılması, zorunlu milis tatbikatlarının geri getirilmesi ve gelecekte kadınlar için de askerlik yükümlülüğü gibi kapsamlı değişiklik önerilerini içeriyor. Yabancılar için gönüllü askerlik ise ordu personel açığını kapatma arayışının bir uzantısı olarak okunuyor.

“Hak Yok, Üniforma Var” Eleştirisi

Avusturya’da uzun süre yaşayan yüz binlerce göçmen hâlâ oy kullanma hakkına sahip değil. Rapordaki öneri, bu kişilerden siyasi hak tanınmamasına rağmen “vatan savunması” beklenmesini demokratik açıdan ciddi bir çelişki olarak gösteriyor.

Türkiye Vatandaşları İçin Ne Anlama Gelir?

Öneri yasalaşırsa, Türk vatandaşları gibi Avusturya’da yasal olarak yaşayan yabancılar da gönüllü askerlik hizmetine katılabilecek. Ancak bunun Türkiye’de askerlik yükümlülüğü üzerindeki etkisi karmaşık olabilir:

• Türkiye’de erkek vatandaşlar için askerlik zorunlu bir yükümlülüktür; burada yapılan gönüllü askerlik Türkiye tarafından otomatik olarak askerlik hizmeti sayılmayabilir.
• Bazı ülkelerin yasaları, bir kişinin yabancı orduda gönüllü hizmet etmesini vatandaşlığın kaybı ile sonuçlandırabilir — bu durumda kişi devletsiz kalabilir veya kendi ülkesindeki askerlik durumu belirsizleşebilir. Türkiye’de böyle bir hizmetin askerlikten muafiyet sağlama garantisi yoktur ve resmi prosedürlerde sorunlar doğurabilir.

Yabancının kendi ülkesinin yasalarına göre durum farklılık gösterebilir; bazı ülkeler belirli koşullarda askerlik hizmetini kendi askerlik yükümlülüğünden sayabilirler, bazıları ise tersini yapabilir. Bu nedenle hem Avusturya’da hem de Türkiye’deki hukuki çerçeveler dikkatle değerlendirilmelidir.

Tartışmanın Siyasi Boyutu

Bu öneri, Avusturya’da entegrasyon ve eşit haklar tartışmasını yeniden alevlendirebilir. Bir yandan ordunun personel ihtiyacı vurgulanırken, diğer yandan politik haklardan mahrum göçmenlere ağır bir yükümlülük dayatılması eleştirilere neden oluyor.

Savunma Bakanı Klaudia Tanner’in kurduğu komisyon bu değişiklikleri savunsa da, önerinin pek çok kişi için hayata geçirilmesinin zor olacağı belirtiliyor. Tartışmanın merkezinde şu soru bulunuyor: Siyasi hak tanınmayan insanlardan bir ülkenin savunulması beklenebilir mi? | ©DerVirgül