Meloni ilk büyük yenilgisini aldı

İtalyan HSK’sının yapısında değişiklik öngören yargı reformuna halk “Hayır” dedi. Bu sonuçla İtalya Başbakanı Giorgia Meloni’nin ilk kritik yenilgisini aldığı yorumları yapılıyor.

İtalya’da Başbakan Giorgia Meloni’nin “yenilmez” imajı önemli bir darbe aldı. Gelecek yıl yapılacak genel seçimler öncesinde düzenlenen kritik bir referandumda İtalyanların çoğunluğu Meloni’ye “Hayır” dedi.

Ülkede halk, Pazar ve Pazartesi günleri düzenlenen anayasa referandumu için sandık başına gitti. Yargıda reform öngören değişikliklere seçmen yüzde 53,5 ile “Hayır” dedi. Referanduma katılım yüzde 59 civarında olurken, “Evet” cephesine destek yüzde 46,5’te kaldı.

Sonuçların belli olmasının ardından Başbakan Meloni, sosyal medya hesaplarından, “İtalyanlar kararını verdi. Ve biz bu karara saygı duyuyoruz” paylaşımını yaptı.

İki gün süren referandum, parlamento seçimleri öncesinde Meloni’nin liderliği için bir test olarak görülüyordu. İktidar koalisyonunun kritik projelerinden olan yargı reformu, halk oylaması öncesinde parlamentonun her iki kanadı tarafından onaylanmıştı.

Yargı reformu ile İtalya’da ne değişecekti?
Referandum, hâkimlerle savcıların denetim organlarında değişiklik amaçlıyordu. Hükümet bu adımın mahkemelerde tarafsızlığı sağlamak için gerekli olduğunu savunurken, eleştirmenler tam tersine, bunun bağımsız yargıçlar üzerinde daha fazla kontrol kurma girişimi olduğunu söyledi.

Meloni hükümetinin reformu, üyeleri meslektaşları ve parlamentonun oyuyla seçilen bir denetim ve disiplin organı olan Yargı Yüksek Konseyi’ni (CSM) değiştirecekti.

Bu yapı görev ve işlevi bakımından Türkiye’deki Hâkimler ve Savcılar Kurulu’na (HSK) benziyor.

Eğer İtalyan halkı destek verseydi; CSM’nin hâkimler ve savcılar için ayrı kurullara bölünmesi ve 15 üyeli yeni bir disiplin mahkemesi oluşturulması planlanıyordu. Yeni dönemde üyeler artık meslektaşlarının oyuyla seçilmeyecek, bunun yerine kura ile belirlenecek, ayrıca bir kısmı da parlamentonun hazırladığı listelerden gelecekti. Bunun, yargı mensupları üzerinde siyasetçilerin etki ve kontrolünün artmasına yol açacağı yorumları yapılıyordu.

Türkiye’de HSK 13 üyeden oluşuyor ve iki daire halinde çalışıyor. Adalet Bakanı ve bir yardımcısı kurul üyesiyken, dört üyesi Cumhurbaşkanınca; kalan yedi üyesi de Meclis tarafından seçiliyor.

Yıllar süren davalar, aşırı kalabalık cezaevleri
İtalya’da muhalefet, Başbakan Meloni’yi yargı üzerinde siyasi etkiyi artırmaya çalışmakla suçluyor.

Özellikle göç konusundaki kararları nedeniyle hâkim ve savcılar Meloni hükümetinin sert eleştirilerine maruz kalmıştı. İtalya sağında, yargının büyük bölümünün sola yakın olduğu iddia ediliyor.

Öte yandan eleştirmenler, reformun yıllar süren davalar, büyük dosya birikimi ve cezaevlerindeki aşırı doluluklar gibi İtalyan adalet sisteminin “gerçek sorunlarını” ele almadığını belirtiyor. İtalya’da hukuki süreçler birçok Avrupa ülkesine kıyasla çok daha uzun sürüyor ve bir ankete göre, yalnızca her 10 kişiden 4’ü yargıya güveniyor.