Anaokullarında merkez–eyalet çekişmesi | Asgari standartlar geliyor

Avusturya Eğitim Bakanı Christoph Wiederkehr [NEOS], eyaletler ve belediyelerle yürütülen mevcut “reform ortaklığı” kapsamında, anaokulları için ülke genelinde geçerli asgari standartların bir federal yasa ile belirlenmesini planlıyor. Hâlihazırda anaokullarına ilişkin çerçeve koşulları — grup büyüklükleri, bakım oranları ve personel nitelikleri gibi — tek tek eyaletler belirliyor. Bu nedenle uygulamada her eyalette farklı düzenlemeler bulunuyor. Federal düzeyde ortak asgari standartlar oluşturma yönündeki girişimler ise şimdiye kadar başarısız olmuştu.

Anaokulları için ortak asgari standartların kaliteyi ve personel koşullarını iyileştirmesi hedefleniyor

Eyaletlerin bir kısmının direnci, uygulanabilirlik konusundaki şüphelerle gerekçelendirilmişti. Örneğin daha küçük gruplar, bir anda çok sayıda yeni kurumun açılmasını gerektirebilir — mevcut personel açığı düşünüldüğünde bu kolay bir görev değil. Bu nedenle, federal devletin belirli koşullar altında anaokulu genişletmeleri için destek sağladığı mevcut 15a anlaşmasında, eyaletler nihayetinde yalnızca personel niteliklerinde “mümkün olduğunca ortak standartlara” ve ortak pedagojik temel belgelerin kullanımına bağlılık beyanında bulundu.

Federal devlet, eyaletler ve belediyelerin üst düzey temsilcilerinden oluşan “reform ortaklığı”nın yönlendirme grubu şimdi yeni bir girişimde bulunuyor. Hedef olarak, meslek tanımı ve bakım kalitesi gibi alanlarda “ülke genelinde geçerli bir asgari standartlar koridoru” belirlendi. Wiederkehr’e göre bu asgari standartlar, daha fazla yatırım yapmak isteyen eyaletler tarafından aşılabilecek.

Anaokulları ve okullar için merkezi yönlendirme

APA’ya konuşan Wiederkehr, kendisi için “federal yasal bir çerçevenin” önemli olduğunu vurguladı. Bunun yalnızca anaokullarında kalite artışı için değil, aynı zamanda acilen ihtiyaç duyulan personel için de gerekli olduğunu söyledi. Şu anda federal düzeyde yalnızca anaokulu ve kreşlerde grup sorumluluğunu üstlenen okul öncesi pedagojileri eğitiliyor. Yardımcı personel için kuralları ise eyaletler belirliyor. Bunun sonucu olarak, Steiermark’ta eğitim almış bir anaokulu asistanı, farklı standartlar nedeniyle komşu Kärnten’de bile çalışamıyor; Wiederkehr bu durumu eleştirdi. “Burada ortak meslek gruplarına, eğitimler için asgari gerekliliklere ve pedagojik kalite standartlarına ihtiyaç var” dedi.

Anaokullarında eyaletlerin yetkilerinin gelecekte nasıl düzenleneceği konusunda Wiederkehr şimdilik net konuşmuyor. Bu konunun müzakere edileceğini belirten Bakan, olası bir model olarak federal bir çerçeve yasa ve eyalet düzeyinde ayrıntılı uygulama yasalarını işaret etti.

Ülke genelinde ortak kalite ve asgari standartlar talebine Yeşiller’den destek geldi. Aile sözcüsü Barbara Neßler bir açıklamasında, yeterli bakım olanakları ve uygun açılış saatlerinin de gerekli olduğunu vurguladı. Özgürlükçüler [FPÖ] cephesinde ise Wiederkehr’in planları konusunda tam bir görüş birliği yok. Salzburg Eyalet Başbakan Yardımcısı ve okul öncesi eğitimden sorumlu Marlene Svazek görüşmelere açık olduğunu belirtirken, bütçe koşullarının ve kurumların yerel gerçeklerinin dikkate alınması gerektiğini söyledi. “Daha küçük gruplar, daha iyi bakım oranları ve daha yüksek nitelik gereklilikleri mesleki açıdan doğru; ancak zaman, personel ve mali güvence gerektiriyor.” Buna karşılık Viyana FPÖ Meclis Grup Başkanı ve eğitim sözcüsü Maximilian Krauss, Wiederkehr’in talebini “tam bir başarısızlığın kanıtı” olarak nitelendirdi ve Viyana Eğitimden Sorumlu Belediye Meclis Üyesi olduğu döneme atıfla, “Böylesi bir bilanço taşıyan biri tüm Avusturya’ya kural koymaya ehil değildir” dedi.

Wiederkehr okullarda da merkezi yönlendirmeden yana

Wiederkehr, okullar konusunda da merkezi bir yönlendirme talebinde ısrar ediyor. Salzburg Eyalet Başbakanı Karoline Edtstadler’in [ÖVP], eğitimin tüm sorumluluğunun eyaletlere, sağlık alanının ise karşılığında federal devlete devredilmesi yönündeki önerisini kesin bir dille reddediyor. Çocukların “bir oradan bir buraya taşınacak bir yük” olmadığını söyleyen Wiederkehr, Avusturya gibi küçük bir ülkenin güçlü bir merkezi yönlendirmeye ve “belediyeler düzeyinde yerel sorumluluğa” ihtiyaç duyduğunu savundu. Her eyalette farklı okul yapıları ve farklı müfredatların olduğu ayrı ayrı eğitim sistemlerinin doğru olmadığını ifade etti.

2026 sonuna kadar önerilerini hazırlaması beklenen “reform ortaklığı”nın sonunda, Wiederkehr’e göre okulların görevlerini daha kolay ve daha verimli yerine getirmesini sağlayacak federal yapılar oluşturulmalı. Buna örnek olarak, personelin şu anda olduğu gibi federal devlet, eyaletler, belediyeler ya da dernekler gibi farklı kurumlar yerine, tek elden federal düzeyde istihdam edilmesini gösterdi. Wiederkehr’in Viyana’daki görev süresinde savunduğu eğitim müdürlüklerinin kaldırılması ise “şu an gündemde değil”. Avusturya’da bir okul denetimine gelecekte de ihtiyaç olacağını belirten Wiederkehr, bunun daha hizmet odaklı ve daha verimli hale getirilmesi gerektiğini söyledi. | ©DerVirgül