Avusturya’da hava kalitesi hiç olmadığı kadar iyi

Avusturya’da 2025 yılında hava kalitesi, son yirmi yılın en iyi seviyelerinden birine ulaştı. Çevre Ajansı’na (Umweltbundesamt) göre, NO2, ince partikül (PM) ve ozon kirliliği belirgin şekilde azaldı; birkaç bölgesel istisna dışında genel tablo iyiydi. Geçen yıl hava kalitesi yeniden çok iyiydi. 2025 yılında ince partikül, azot oksit ve ozon kirliliği, son yirmi yılın en düşük seviyelerinden birine düştü. Çevre Ajansı tarafından Pazar günü yayınlanan ön hava kalitesi bilançosuna göre, bunun temel nedenleri arasında kara yolundan kaynaklanan emisyonların sürekli azalması ve nispeten ılıman geçen kış nedeniyle ısınmadan kaynaklanan emisyonların düşük olması gösteriliyor.

Azot Dioksit Daha Düşük: Sınır Değerler Aşılamadı
Geçen yıl azot dioksit (NO2) seviyeleri, 2024’e göre biraz daha düşüktü. Böylece, son 20 yıldır gözlemlenen azalma trendi devam etti; bu, yeni araçlar için getirilen daha sıkı emisyon standartları ve elektrikli motorların artan payından kaynaklanıyor. 2025 yılı ön NO2 yıllık ortalamasıyla, ulusal sınır değeri olan 30 μg/m3 (mikrogram/metreküp) tüm ölçüm noktalarında aşılmadı; aynı şekilde daha yüksek olan AB sınır değeri de geçilmedi.

İnce Partikül Kirliliği Çoğu Eyalette 2018 Öncesi Seviyelerin Altında
İnce partikül (PM10 ve PM2,5) verilerine göre, yıllık ortalama değerler çoğu eyalette 2018 öncesi yılların seviyelerinin altındaydı. PM10 için yasal sınır kriteri (günlük ortalama 50 μg/m3’ü aşan 25 günden fazla) hiçbir ölçüm noktasında aşılmadı. Yasal sınır kriterinin büyük çaplı olarak aşıldığı son yıllar 2010 ve 2011’di. PM10 emisyonlarındaki düşüşün yanı sıra, meteorolojik yayılma koşulları da – daha ılıman kışlar ve kısa süreli düşük sıcaklık ve olumsuz hava koşulları dönemleri – partikül kirliliğinin azalmasında olumlu rol oynadı.

Ozon (O3) kirliliği 2025’te 2020 sonrası yılların ortalamasının üzerinde, ancak önceki yıllardan daha düşüktü. Son on yılda bir ölçüm noktasında ilk kez alarm eşiği aşıldı. Bilgilendirme eşiği, 2024’te 5 ölçüm noktasında iki gün iken, 2025’te 9 ölçüm noktasında dört gün aşıldı. 36 ölçüm noktasında, 120 μg/m3’ün üzerinde sekiz saatlik ortalama değerler 25 günden fazla kaydedildi (2024’te 23 ölçüm noktası).

2025’te Sülfür Dioksit (SO2) emisyonlarında da sınır değer aşımı görüldü. Dört ölçüm noktasında kısa süreli sınır değerin aşılmasının nedeni sanayi tesislerindeki arızalardı. Önceki yıl da dört ölçüm noktasında benzer durum yaşanmıştı.

Totschnig: “Doğru Yoldayız”
Çevre Bakanı Norbert Totschnig (ÖVP), hava kalitesi ile ilgili ön sonuçları “çok memnuniyet verici” olarak nitelendirdi. Bu sonuçlar, “doğru yolda olduğumuzu” açıkça gösteriyor. Ulaşım kaynaklı emisyonların azalması, modern ısınma sistemlerine yapılan yatırımlar ve sürdürülebilir önlemler, temiz havaya ölçülebilir katkı sağlıyor. Totschnig, “Bu yolu kararlılıkla sürdüreceğiz, olumlu gelişmeleri uzun vadede güvence altına alacağız” dedi.

Hava kalitesinin ön bilançosu, eyalet yönetimlerinin ve Çevre Ajansı’nın ön ölçüm verilerine dayanıyor. Veri kalite kontrolü tamamlandığında, ön verilere kıyasla değişiklikler olabilecektir. Hava kalitesi verilerinin ayrıntılı analizi 2026 yazında yayınlanacak.| ©DerVirgül