Başörtüsü Yasağına Karşı Uyarı ve Eylem Çağrısı

Avusturya’da 14 yaşını doldurmamış öğrencilere okulda başörtüsü takma yasağı “bilgilendirme süreci”, sömestr tatilinin ardından başlıyor.

Eylül ayından itibaren yürürlüğe girecek başörtüsü yasağı, Eşit Muamele Ombudsmanlığı ile sivil toplum temsilcileri için Cuma günü Viyana’da düzenlenen bir basın toplantısında yeniden anayasal kaygıların dile getirilmesi, artan İslam karşıtı ırkçılığa dikkat çekilmesi ve bir gösteriye çağrı yapılması için vesile oldu.

Okullarda 14 yaş altı öğrenciler için getirilen başörtüsü yasağının; din özgürlüğü, kendi kaderini tayin hakkı ve eğitim hakkı gibi temel hakları tehdit ettiği, Eşit Muamele Yasası’na aykırı olduğu vurgulandı. Sivil toplum temsilcilerinin ortak görüşü, yasağın eğitim sistemindeki sorunlara çözüm getirmediği; aksine Müslüman kız çocukları ve kadınların dışlanmasına ve damgalanmasına yol açtığı yönünde oldu.

Belgeleme Merkezi İslamofobi ve Müslüman Karşıtı Irkçılık’ın hukuk danışmanlığı birimi başkanı Dunia Khalil ile “Başörtüsü Yasağına Hayır” girişimi temsilcisi Malika Mataeva, başörtüsü takan kız çocukları ve kadınlara yönelik İslam karşıtı ve ırkçı saiklerle yapılan ayrımcılığın artabileceği uyarısında bulundu. 20 örgütten oluşan bir ittifak, 13 Şubat’ta Viyana’da başörtüsü yasağına karşı bir gösteri çağrısı yaptı.

Anayasal Başvurular Bekleniyor

Aralık 2025’te kabul edilen yasaya ilişkin anayasal endişeler, Bağımsız Eşit Muamele Ombudsmanlığı Başkanı Sandra Konstatzky ile avukat Marawan Mansour tarafından dile getirildi. Konstatzky, yasal yasağın belirli bir dini ve belirli bir dini sembolü hedef aldığını, başörtüsüne olumsuz bir anlam yüklediğini eleştirdi. Ayrıca yeni yasanın, 2020’de Anayasa Mahkemesi [VfGH] tarafından iptal edilen ilkokullardaki başörtüsü yasağından hangi yönleriyle farklı olduğunun anlaşılmadığını söyledi. Bu görüşü paylaşan hukukçuya göre, yasanın 1 Eylül’de yürürlüğe girmesinden önce dahi VfGH’ye başvurular yapılabilir.

VfGH, 2020 yılında dönemin Başbakanı Sebastian Kurz [ÖVP] liderliğindeki ÖVP-FPÖ hükümeti tarafından kabul edilen ilkokullardaki başörtüsü yasağını iptal etmişti. Mahkeme, 2019’da kabul edilen düzenlemenin yalnızca Müslümanları hedef aldığını ve bunun devletin dini tarafsızlığı ilkesine aykırı olduğunu belirtmişti. Eğitim Bakanı Christoph Wiederkehr [NEOS] ise, ÖVP, SPÖ ve NEOS’un yanı sıra FPÖ’nün oylarıyla kabul edilen yeni yasanın anayasaya uygun olacağı konusunda iyimser olduğunu ifade etmişti.

Başörtüsü Yasağı: “Bilgilendirme Süreci” İlk Eyaletlerde Başlıyor

İkinci yarıyılın başlamasıyla birlikte —Viyana ve Aşağı Avusturya’da pazartesi gününden itibaren— başını “İslami geleneklere göre” örten bir başörtüsüyle derse gelen 14 yaş altı kız öğrenciler için “bilgilendirme süreci” başlıyor. Öğrencilerin başörtüsünü çıkarmayı reddetmesi halinde, 2026/27 eğitim-öğretim yılının başlamasıyla birlikte 150 ile 800 Euro arasında para cezaları uygulanabilecek.

Ancak bundan önce, okul yönetimi ve yetkili makamlar tarafından öğrenci ve velilerle açıklayıcı görüşmeler yapılması gerekiyor. İhlalin sürmesi halinde, para cezası ya da velilere yönelik en fazla iki haftaya kadar ikame hapis cezası uygulanmadan önce çocuk ve gençlik hizmetlerinin bilgilendirilmesi öngörülüyor.| ©DerVirgül