Küçük Bir Bakkaldan Zincire | ET-SAN’ın Avusturya’daki Yükselişi

Not: Bu içerik reklam unsurları içermektedir. Editoryal metin formatında hazırlanmıştır.

Avusturya’da geleneksel bakkallar ve küçük mahalle marketleri, büyük süpermarket zincirleri karşısında giderek daha fazla zorlanıyor. Yerli halk tarafından işletilen klasik bakkalların sayısı bugün neredeyse yok denecek kadar azalmış durumda.

Bu dönüşümün kırılma noktalarından biri, Konsum Österreich adlı kooperatif market zincirinin 1995 yılında iflas etmesi oldu. Kökleri 1852 yılına, imparatorluk dönemine dayanan Konsum’un amacı; artan fiyatlara karşı yerel ekonomiyi dengelemek, işçilerin ve ailelerinin temel gıdaya erişimini kolaylaştırmak ve bunu yaparken küçük esnafı korumaktı. Ancak kooperatifin kapanmasıyla birlikte Avusturya gıda perakendesi yeni bir döneme girdi.

Alman Zincirleri Kırsala Yerleşti

Konsum’un piyasadan çekilmesinin ardından, Almanya merkezli market zincirleri Avusturya genelinde hızla yayılmaya başladı. Özellikle kırsal bölgelerde, birden fazla köyün ulaşabileceği alanlara büyük market şubeleri açıldı. Ölçek ekonomisi sayesinde daha düşük fiyatlarla ürün sunabilen bu zincirler karşısında, küçük bakkallar rekabet edemedi ve birer birer kapandı.

Böylece Avusturya’da bakkal geleneği büyük ölçüde ortadan kalkarken, gıda perakendesi birkaç büyük zincirin hâkimiyetine girdi.

Tekelleşmeye Direnenler: Türk Marketleri

Ancak bu tekelci yapıya karşı ayakta kalabilen istisnalar da oldu. 1960’lı yıllardan itibaren Türkiye’den Avusturya’ya başlayan iş göçüyle birlikte, göçmenlerin damak zevkine uygun ürünlere olan ihtiyaç da ülkeye taşındı.

Bugün Avusturya genelindeki belediyelerin yaklaşık yüzde 60’ında Türkiye kökenli göçmenlerin yaşadığı belirtiliyor. [Kaynak: Der Virgül] Özellikle sanayi bölgelerine ve bu bölgelerin çevresindeki yerleşimlere yerleşen göçmen nüfus belirli bir yoğunluğa ulaştığında, Türk marketleri de bu alanlarda kendiliğinden ortaya çıktı.

Bulgur, zeytin, sucuk, dolmalık yaprak, çay, pide ve benzeri ürünler, büyük zincir marketlerin raflarında yer bulamazken; Türk marketleri bu boşluğu doldurarak yalnızca göçmenlere değil, zamanla farklı tüketici gruplarına da hitap etmeye başladı.

Rekabeti Kaybetmeyen Bir Model

Almanya merkezli market zincirleri, Türk marketlerinin yükselişi karşısında ürün çeşitlerini genişletti; peynir, çay, kuruyemiş gibi ürünleri raflarına ekledi. Buna rağmen Türk marketleri, niş ürünler, taze gıda ve müşteriyle kurulan doğrudan ilişki sayesinde pazardaki varlığını korudu.

Bugün Avusturya’nın birçok kentinde ve kasabasında Türk marketleri faaliyet göstermeye devam ediyor.

Zincirleşen Bir Başarı: ET-SAN

Bu dönüşümden güçlenerek çıkan işletmelerden biri de ET-SAN oldu. Firma, 1986 yılında Viyana-Favoriten’de Hüseyin Ünal Karaca tarafından “AKSOY” adıyla küçük bir bakkal dükkânı olarak kuruldu. Göçmenlere yönelik ürünlerle büyüyen işletme, Avusturya’da ilk helal et üretimine başlamasıyla önemli bir dönüm noktası yaşadı.

Adını “et” ve “sanayi” kelimelerinden alan ET-SAN, bugün Macro Group ile birlikte et ürünleri ve market sektöründe önemli bir aktör konumunda bulunuyor. Firma, Wien, Niederösterreich ve Steiermark eyaletlerinde toplam 40 şubeyle hizmet veriyor.

Avusturya’nın En Büyük Türk Marketi Açılıyor

ET-SAN, önümüzdeki dönemde yatırımlarını büyütmeye devam edeceğini de duyurdu.

Şirketin açıklamasına göre, 01.08.2026 Perşembe günü, Viyana’nın 21. bölgesinde, Shuttleworthstraße 11-15, 1210 Wien adresinde yeni bir market şubesi açılacak. Açılacak şubenin, Avusturya’daki en büyük Türk marketi olması hedefleniyor.

Bir Dönemin Özeti

Avusturya’da yerli bakkalların büyük ölçüde ortadan kalktığı bir dönemde, göçmen girişimcilerin kurduğu Türk marketleri hem bir boşluğu doldurdu hem de tekelci market yapısına karşı alternatif bir model oluşturdu.

Bir zamanlar yalnızca Türkiye kökenli tüketiciye güvenerek ayakta kalan bu işletmeler, bugün daha geniş bir müşteri kitlesine hitap eden kalıcı bir ekonomik aktör hâline gelmiş durumda.| ©DerVirgül