Tütün ve Sonuçları | Avusturya’da 15 yaş üstü nüfusun yaklaşık %20’si sigara içiyor

Dünya genelinde sigara karşıtı mücadele yavaş ilerliyor. Tütün tüketiminin azalması yalnızca sağlık açısından değil, çevresel açıdan da faydalar sağlayabilir – fakat birçok insanın işsiz kalmasına yol açabilir. Sigara bırakmak hâlâ yeni yıl kararlarının ilk 10 listesinde yer alıyor – daha fazla spor yapmak, daha sağlıklı beslenmek, kilo vermek, evde düzeni sağlamak, tasarruf etmek ve aileye daha fazla zaman ayırmak gibi. Gerçekten denemiş olanların çoğunun başarısız olması ise ayrı bir konu.

Avusturya’da 15 yaş üstü nüfusun yaklaşık %20’si sigara içiyor. Eğilim düşüş yönünde; ancak e-sigaralar ve tütün poşetleri gibi yeni tüketim biçimleri bu azalmanın etkisini büyük ölçüde dengeliyor.

Tartışmasız bir gerçek var: Tütün zehirli ve sigara sağlıksızdır – her yıl yaklaşık altı milyon insan bunun sonucunda hayatını kaybediyor. Bu nedenle dünya genelinde tütün kullanımını azaltmak için büyük çabalar sarf ediliyor. Bu çabaların arkasındaki itici güç, Dünya Sağlık Örgütü’nün (WHO) 168 devlet tarafından imzalanan “Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi” (FCTC). Sözleşmenin temel hedeflerinden biri, sigara içenlerin oranını yani tütün tüketicilerinin nüfus içindeki payını üçte bir oranında azaltmak.

Şu anda yaklaşık 1,3 milyar kişi her gün tütün ürünleri kullanıyor. Son dönemde yaygınlık oranı belirgin biçimde azalsa da – güncel olarak yaklaşık %20, ülkeler arasında 3,6 (Nijerya) ile 45,9 (Myanmar) arasında değişiyor – nüfus artışı nedeniyle toplam sigara içen sayısı çok yavaş düşüyor.

Hong Kong Üniversitesi’nden Bolin Yu ve İngiltere’den bir araştırma ekibi, tüm ülkelerde sigara içen oranının %30 azalması durumunda ne gibi sonuçlar doğacağını inceledi. Çalışmaya göre insan sağlığı üzerindeki yük (“Engellilik Ayarlanmış Yaşam Yılı” – DALY ölçütüyle) %8’den fazla azalırdı. Aynı zamanda çevre üzerindeki etkiler de azalırdı: Tütün sektörünün CO2 emisyonu – üretimden işleme ve ticarete kadar – şu anki 178 milyon tondan yaklaşık %12 düşerdi, su kullanımı 4 milyar metreküpten yaklaşık %5 azalırdı ve tütün tarımı için gereken alan 3,8 milyon hektardan %24’e kadar düşebilirdi.

Öte yandan tütün üretiminin azaltılması istihdam üzerinde olumsuz etkiler yaratırdı: Şu anda dünya genelinde 28,7 milyon kişi tütün sektöründen geçiniyor ve bu sayı %9 düşerdi (Nature Communications, 17.12.2025).

Beklenmedik bir şekilde, sigara içenlerin sayısı yaklaşık %70 azalsa da sektörün toplam katma değeri (şu anda 348 milyar dolar) artardı. Bunun başlıca nedeni, özellikle devlet müdahaleleriyle tütün ürünlerinin fiyatlarının güçlü biçimde yükselmesi. Mevcut trendlerin devam etmesi durumunda sektörün değer üretimi hatta iki katına çıkabilir. Ekonomik olarak tütün sektörü, dünya genelinde sigara içenlerin sayısı çok daha fazla azalmadıkça küçülmeye başlamaz.| ©DerVirgül