Yakıt şoku fiyatları artırıyor | Şimdi ekmek de mi pahalanacak?

Daha pahalı yakıt, daha pahalı gıda: Süpermarketlerde yeni bir zam dalgası kapıda. Uzmanlar uyarıyor: Özellikle ekmek, tereyağı ve süt ürünleri yakında belirgin şekilde zamlanabilir. Hangi ürünlerin etkileneceği merak ediliyor.

Orta Doğu’daki savaş ve enerji piyasalarındaki dalgalanmalar yakında doğrudan süpermarket fiyatlarına yansıyabilir. WIFO [Avusturya Ekonomik Araştırma Enstitüsü] verilerine göre gıda fiyatlarında yeni bir artış dalgası bekleniyor.

Neden yakıt fiyatı ekmeği pahalılaştırıyor
WIFO tarım ekonomisti Franz Sinabell, APA’ya yaptığı açıklamada, artan enerji fiyatlarının neredeyse her zaman tarım maliyetlerini yükselttiğini belirtti. Bu süreçte en kritik faktör ise yakıt fiyatları.

Tarımda dizel olmadan neredeyse hiçbir şey yürümüyor: traktörlerden hasada kadar her aşama buna bağlı. Petrol fiyatları yükseldiğinde genellikle gaz fiyatları da artıyor ve bu durum doğrudan gıda üretim maliyetlerine yansıyor.

Buna ek olarak, tahıllar yalnızca gıda üretiminde değil, aynı zamanda yakıt üretiminde de kullanılıyor. Bu durum fiyat artışlarının birbirini tetiklemesine yol açıyor.

Neden şimdi her şey pahalanıyor
Sadece üretim değil, gıdanın tüketiciye ulaşma süreci de daha pahalı hale geliyor. Taşıma, işleme ve depolama büyük miktarda enerji gerektiriyor.

Sinabell’e göre artan maliyetler tüm zincire yayılıyor: öğütmeden soğutmaya ve süpermarkete teslimata kadar.

Gübre kıtlığı ve yüksek fiyatlar
Özellikle gübre piyasasında durum gergin. Azotlu gübre büyük ölçüde doğalgaza dayanıyor ve üretimin önemli kısmı Orta Doğu’da gerçekleşiyor.

Bölgedeki gelişmeler nedeniyle arz sıkıntısı ve fiyat artışları yaşanıyor. Bu da gıda fiyatlarını yukarı çeken bir diğer etken.

Hangi ürünler pahalanabilir
Uzmanlara göre fiyat artışlarının ne kadar olacağını kesin olarak tahmin etmek zor. Ancak temel gıda ürünlerinin özellikle etkileneceği açık.

Bunlar arasında:

• Ekmek ve tahıl ürünleri
• Tereyağı
• Süt ürünleri
• Yemeklik yağlar

Sinabell, zamların “neredeyse tüm ürün kategorilerine” yayılabileceğini düşünüyor.

Çiftçiler uyarıyor
Georg Strasser da sektör adına uyarılarda bulundu. İşletmelerin istikrarlı enerji fiyatlarına ne kadar bağımlı olduğunu vurguladı.

Uygun fiyatlı dizel ve gübre olmadan tarlaların işlenemeyeceğini ve gıda üretiminin sürdürülemeyeceğini belirten Strasser, bu nedenle hedefli destekler talep ediyor.

Zam dalgası gerçekçi
Tüm bu gelişmelere rağmen uzmanlar temkinli iyimser. Benzer krizlerin daha önce de yaşandığını ve bunlardan ders çıkarıldığını belirtiyorlar.

Değerlendirmeye göre bu durum kalıcı bir krizden ziyade bir “sarsıntı”. Ancak tüketiciler için anlamı net: Süpermarketlerde yeni bir zam dalgası çok yakında hissedilebilir.| ©DerVirgül