Yaşlı işsizler için yeni AMS programı

2026 yılında Avusturya İş Piyasası Kurumu (AMS), 55 yaş ve üzerindeki işsizlere yönelik bir istihdam programı başlatıyor.

Çalışma Bakanı Korinna Schumann [SPÖ], cuma günü düzenlenen basın toplantısında, “Aktion 55+” programı kapsamında toplu iş sözleşmesine göre ücretlendirilen 3.000 ila 6.000 yeni iş yaratılmasının hedeflendiğini açıkladı. Avusturya Ticaret Odası [WKÖ] ve NEOS girişimi memnuniyetle karşıladı. Bu girişim, 55 yaş üstüne yönelik ilk program değil; 2017 yılında benzer bir uygulama hayata geçirilmişti.

Schumann, “Aktion 55+” için yıllık 50 milyon Euro kaynak ayrıldığını belirtti. Finansmanın şimdilik yalnızca 2026 yılı için güvence altında olduğunu, 2027’den itibaren ise bütçe koşuluna bağlı olarak uzatılacağını söyledi.

Program, desteklenen işlerin yaklaşık yüzde 60’ını sosyal-ekonomik işletmeler ve kamu yararına çalışan istihdam projelerinde öngörüyor; bu alanlarda destek süresi sekiz ila on iki ay olacak. Kalan yüzde 40’lık bölüm ise ücret ve ücret yan giderlerine sağlanacak teşvikler yoluyla hayata geçirilecek. AMS Başkanı Petra Draxl’a göre, işyeri maliyetlerinin yaklaşık yüzde 30’unu gelecekteki işverenler üstlenecek, geri kalan kısım kamu kaynaklarından karşılanacak.

“Aktion 55+”: Önceki istihdam girişimiyle karşılaştırma

3.000 ila 6.000 toplu sözleşmeye tabi iş yaratma hedefi, 2017’de başlatılan “Aktion 20.000” programıyla karşılaştırılabilir. Bu programa yaklaşık 3.800 kişi katılmıştı; oysa başlangıçta 20.000 iş yaratılması planlanmıştı. Girişim, dönemin Başbakanı Christian Kern [SPÖ] liderliğindeki kırmızı-siyah koalisyon döneminde başlatılmış, ancak aynı yıl Sebastian Kurz’un başkanlığındaki ÖVP–FPÖ hükümeti tarafından erken sonlandırılmıştı.

Sosyal Bakanlık adına Prospect danışmanlık şirketinin yaptığı değerlendirmeye göre, katılımcıların yaklaşık üçte biri destek süresinin bitiminden üç ay sonra hâlâ çalışıyordu; buna karşılık yaklaşık yarısı yeniden işsiz kalmıştı. WU Wien ve Linz Üniversitesi’nden ekonomistlerin gerçekleştirdiği bir başka çalışma ise uzun vadede olumlu etkiler tespit etti: Destek sona erdikten dört yıl sonra, programa katılanların ücretli bir işte çalışma olasılığı, karşılaştırma grubuna kıyasla 43 puan daha yüksekti.

WKÖ ve NEOS’tan övgü

WKÖ Sosyal ve Sağlık Politikaları Dairesi Başkanı Rolf Gleißner, “Aktion 55+” kapsamında istihdama giriş teşviğinin [Eingliederungsbeihilfe] kullanılmasını destekledi:
“Güncel bir çalışma, istihdama giriş teşviğinin uzun süreli işsizlerin istihdam edilme olasılığını üç kat artırdığını ve özellikle yaşlılar açısından diğer işgücü piyasası araçlarına kıyasla çok daha etkili olduğunu gösteriyor. Yaşlı işsizleri istihdama kazandırmak istiyorsak tam da bu tür araçlara ihtiyacımız var.”

İstihdama giriş teşviği, özel istihdam engelleri bulunan işsizleri işe alan işletmelere geçici bir ücret maliyeti desteği sağlıyor.

NEOS Sosyal Politika Sözcüsü Johannes Gasser de “Aktion 55+” programını memnuniyetle karşıladı:
“55 yaşın üzerindeki insanlar işlerini kaybettiklerinde genellikle daha uzun süre işsiz kalıyor ve uzun süreli işsizliğe sürükleniyor. Tam da bu nedenle bu tür hedefe yönelik araçlar doğru bir yaklaşım.”

Yaşlılar işsizlikten özellikle etkileniyor

55 yaş ve üzerindeki kişiler, Avusturya’da işsizlikten ortalamanın üzerinde etkileniyor. AMS verilerine göre, bu yaş grubunda işsizlik Aralık 2025’te yüzde 5,6 arttı; bu artış, genel nüfustaki yüzde 2,9’luk artışın belirgin biçimde üzerinde. İşçi Odası’nın verilerine göre, 20’den fazla çalışanı olan işletmelerin yalnızca yaklaşık dörtte biri 60–64 yaş aralığında çalışan istihdam ediyor. İmalat sektöründe 60 yaş üzerindeki çalışanların oranı yalnızca yüzde 4. Ayrıca bu sektördeki işletmelerin yüzde 80’i 60 yaş üzeri hiçbir kadın istihdam etmiyor.| ©DerVirgül