Türk istihbaratının yükselişi ve dünya siyasetine etkisi

ABD Başkanı Donald Trump, geçtiğimiz ay Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’la yaptığı görüşmede “Onlar çok akıllı, çok güçlü” sözleriyle Türkiye’nin istihbarat ekibini övdü. Trump’ın, bu ifadeyi yalnızca Erdoğan için değil, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ve MİT Başkanı İbrahim Kalın için de kullandığı kameralara yansıdı.

[Al Majalla dergisinde yayımlanan Kemal Allam imzalı analize göre] Washington’ın Ankara’ya duyduğu güven, artık yalnızca Suriye ve Ukrayna dosyalarıyla sınırlı değil. Türkiye’nin küresel sahnede artan nüfuzunun ardında, Latin Amerika’dan Doğu Asya’ya kadar genişleyen istihbarat ağının etkisi bulunuyor.

Osmanlı mirasından modern MİT’e

Allam, tarihçi Emrah Safa Gürkan’ın Sultanın Casusları kitabına atıfla, Osmanlı İmparatorluğu’nun Avrupa saraylarına kadar uzanan geniş bir casusluk ağı kurduğunu hatırlatıyor. Bu geleneğin, modern Türkiye’nin istihbarat dokusuna da işlendiğini belirtiyor.

Egemen Bezci’nin Türk İstihbaratı ve Soğuk Savaş kitabı ise, Osmanlı’dan Cumhuriyet’e devreden istihbarat geleneğini inceliyor. Soğuk Savaş döneminde Türk ajanların, Batı’nın Sovyetler Birliği’ne karşı “gözü ve kulağı” haline geldiği vurgulanıyor.

Fidan ve Kalın: modern mirasın taşıyıcıları

Allam, Hakan Fidan ve İbrahim Kalın’ı “Osmanlı’dan devralınan kurumsal hafızanın günümüzdeki temsilcileri” olarak tanımlıyor. Kalın’ın felsefi ve diplomatik geçmişine, Fidan’ın ise 15 yıllık MİT tecrübesine dikkat çekiyor.

Yazıya göre, Suriye ve İran’daki diplomatik hamlelerde Türkiye’nin başarısı, yalnızca askeri güce değil, istihbaratın stratejik kullanımına dayanıyor. Bu durum, ABD’nin Ankara’yı bölgesel bir denge unsuru olarak görmesinde belirleyici hale geldi.

Bayraktar’dan Kaan’a uzanan stratejik akıl

Makale, Türk Hava Kuvvetleri’nin yükselişiyle birlikte istihbaratın savunma teknolojilerine entegre edildiğini de vurguluyor. Bayraktar İHA’larından TUSAŞ Kaan savaş uçağına kadar geliştirilen sistemlerin, Türkiye’nin kendi motor teknolojisine bağımsızlık kazandırdığı belirtiliyor.

Allam’a göre, Türkiye artık yalnızca silah satan değil, “insan ve teknik unsurları birleştiren entegre bir istihbarat sistemi” sunan bir güç konumunda. Bu da Afrika ve Asya ülkeleri için, ABD’ye alternatif bir güvenlik ortağı yaratıyor.| ©DerVirgül