Avusturya’da 8 Mart’ın tarihi ve Adelheid Popp

| DerVirgül

Avusturya’da 8 Mart’ın tarihi, özellikle sosyal demokrat hareket ve kadın işçi mücadelesiyle yakından bağlantılıdır. Viyana, Avrupa’da kadın hakları hareketinin erken merkezlerinden biri olmuştur.

Avusturya’daki kadın hareketinin en önemli figürlerinden biri olan Adelheid Popp, bu tarihin yazılmasında önemli bir rol oynamıştır.

Avusturya’da ilk Kadınlar Günü

Avusturya’da ilk büyük kutlama 1911 yılında gerçekleşti.

Bu etkinlik, Sozialdemokratische Arbeiterpartei Österreichs [Avusturya Sosyal Demokrat İşçi Partisi – SPÖ’nün öncülü] tarafından organize edildi. Aynı yıl Almanya, Danimarka ve İsviçre’de de etkinlikler yapıldı.

Viyana’da yapılan mitinglere on binlerce kadın ve erkek katıldı. Talepler arasında: Kadınlara seçme ve seçilme hakkı, eşit çalışma hakları, daha iyi çalışma koşulları, annelik koruması vardı.

Kadınlara oy hakkı

Avusturya’da kadınların oy hakkı 1918’de, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu sonrasında kurulan cumhuriyetle birlikte tanındı. Bu, Avrupa’daki erken örneklerden biriydi.

Viyana’da 8 Mart yürüyüşleri

1920’ler ve 1930’larda Viyana’da 8 Mart mitingleri çok büyüktü. Ancak: Avusturya İç Savaşı [1934] ve ardından gelen Nazi Almanya’sının ilhakı [1938] sonrasında sosyal demokrat hareket yasaklandığı için Kadınlar Günü etkinlikleri de durduruldu.

Savaştan sonra yeniden başladı

1. Dünya Savaşı’ndan sonra 8 Mart kutlamaları yeniden ortaya çıktı. Özellikle: Sozialdemokratische Partei Österreichs [SPÖ]sendikalar ve kadın örgütleri tarafından her yıl yürüyüşler ve etkinlikler düzenlenmeye başlandı.

Bugün 8 Mart’ta Viyana’da genellikle büyük yürüyüşler yapılmaktadır. Etkinliklerin önemli noktalarından biri: Maria-Theresien-Platz ve şehir merkezindeki meydanlardır.

Önemli bir isim: Adelheid Popp

Adelheid Popp [1869–1939], Avusturyalı sosyal demokrat politikacı, gazeteci ve kadın hakları savunucusudur. Avusturya’daki işçi kadın hareketinin en önemli isimlerinden biri olarak kabul edilir.

Erken yaşamı

Adelheid Popp 11 Şubat 1869’da Inzersdorf’da doğdu [bugün Viyana’nın bir parçasıdır]. Çok yoksul bir işçi ailesinde büyüdü ve küçük yaşta çalışmak zorunda kaldı. Gençlik yıllarında ev hizmetçisi ve fabrika işçisi olarak çalıştı.

Siyasi faaliyetleri

Sosyalizmle karşılaşması ağabeyinin bir arkadaşı aracılığıyla oldu. Kendisi de bir işçi olan bu adam ona işçilerin sorunlarının anlatıldığı bir gazete verdi. Gazeteyi yutarcasına okuyan Adelheid, hemen abone oldu.

Adelheid, Türkçe’de yayınlanan “Bir Kadın İşçinin Gençliği” adlı kitabında; “Teorik makaleleri anlayamamıştım. Ama işçi sınıfının acılarını anlıyor, kavrıyordum. Bunların ışığında kendimi değerlendirmeyi öğrendim. Katlandığım her şeyin tanrı yazgısı olmadığını, toplumsal düzen içindeki eşitsizliklerden kaynaklandığını öğrendim.” Diyor.

Sozialdemokratische Arbeiterpartei Österreichs [Avusturya Sosyal Demokrat İşçi Partisi] içinde aktif rol aldı. İşçi kadınların örgütlenmesi için çalıştı ve kadınların siyasi haklarını savundu.

Popp aynı zamanda “Arbeiterinnen-Zeitung” [Kadın İşçiler Gazetesi] adlı sosyal demokrat kadın gazetesinin uzun yıllar editörlüğünü yaptı.

Parlamentoya girişi

Avusturya’da kadınlara oy hakkı tanındıktan sonra, Popp 1919’da parlamentoya seçildi.

Nationalrat’ta görev yaptı ve sosyal politikalar ile kadın hakları için çalıştı.

Ölümü

Adelheid Popp 7 Mart 1939’da Vienna’da hayatını kaybetti.

Adelheid Popp, Avusturya’da kadın işçilerin örgütlenmesi, kadınların oy hakkı ve sosyal haklar mücadelesinin öncülerinden biri olarak tarihe geçti.| ©DerVirgül