Türkiye’den 15 yıl içinde Avusturya’ya kaç mülteci geldi?

| Adem Hüyük

Yaklaşık 9,2 milyon nüfusa sahip Avusturya’da, yabancı ülke vatandaşı sayısı 1.890.740 olarak kayıtlara geçti. [Kaynak: Statistik Austria, 2026]

Ülkedeki Türkiye kökenli nüfusun tam olarak tespit edilmesi ise oldukça güç. Bunun temel nedeni, Türkiye doğumlu olup Avusturya vatandaşlığına geçen kişilerin çocuklarının Avusturya’da doğmuş olmaları ve bu kişilerin resmî istatistiklerde “yabancı kökenli” olarak ayrı bir kategoride izlenememesi.

Avusturya İstatistik Kurumu [Statistik Austria], Avusturya’da doğmuş bireylerin anne ya da babası Avusturya vatandaşıysa, göçmen geçmişine ilişkin ayrıca bir nüfus sayımı yapamıyor. Bu durum, anayasal düzenlemelerden kaynaklanıyor. Buna rağmen ülkede yaklaşık 330 bin Türkiye kökenli kişinin yaşadığı tahmin ediliyor. Resmî verilere göre bunların 124.788’i Türk vatandaşı konumunda.

Son 15 yılda iltica başvuruları

Avusturya İstatistik Kurumu verilerine dayanarak hazırladığımız rakamlara  göre, 2010–2024 yılları arasında Türkiye’den Avusturya’ya 4.065’i kadın, 14.250’si erkek olmak üzere toplam 18.315 kişi sığınma talebinde bulundu.

Genel toplam [2010–2024]:

• Erkek: 14.250
• Kadın: 4.065
• Toplam: 18.315 kişi

Kırılma noktası: 2021 sonrası

Veriler, asıl kırılmanın 2021 sonrasında yaşandığını gösteriyor. Bu dönemde Türkiye’den Avusturya’ya yapılan sığınma başvurularında dikkat çekici bir artış gözleniyor. Bu artışın, Türk vatandaşlığı almış Afgan ve Suriyelilerle bağlantılı olabileceği yönünde değerlendirmeler yapılıyor. Ancak bu konuda resmî makamlar tarafından doğrulanmış ayrıntılı bir etnik ya da geçmiş ülke kırılımı bulunmuyor.

Avusturya İçişleri Bakanlığı kaynaklarından edindiğimiz bilgilere göre, özellikle 2022 ve 2023 yıllarında Avusturya Federal Yabancılar ve İltica Dairesi [BFA] memurları, sığınma başvurusu yapan ve Türk vatandaşı olduğunu beyan eden bazı kişilerle ilgili şüpheler üzerine incelemeler başlattı. Bu süreçlerde, söz konusu kişilerin Türkçe konuşabildikleri ancak Türkiye’ye dair temel coğrafi ve toplumsal bilgilere sahip olmadıklarının tespit edildiği aktarılıyor.

Der Virgül’ün 14.11.2022 tarihli haberinde de yer aldığı üzere, Burgenland eyaletindeki Andau sınır kasabasında tahrip edilmiş Türk pasaportları, Türk lirası ve İstanbul–Saraybosna uçak biletleri bulunmuştu. Polis açıklamasında, bazı sığınmacıların kimliklerini gizlemek amacıyla pasaportlarını imha ettiklerini, bu yöntemin ise çoğunlukla Türk vatandaşlığına geçmiş Afgan ve Suriyeliler tarafından kullanıldığını belirtmişti.

Vize politikaları etkili oldu mu?

Aynı dönemde öne çıkan bir diğer unsur ise, AB ülkelerinin Türkiye vatandaşlarına yönelik vize uygulamalarını belirgin biçimde zorlaştırması.

Araştırmalarımıza göre, özellikle 2021 sonrası artan vize retleri ve randevu kısıtlamalarının arka planında, diğer şeylerin yanında bu faktörün de olduğu görülüyor.| ©DerVirgül