Orbán ve Avrupa Birliği | İttifak, Çatışma ve Gelecek

| Adem Hüyük

Macaristan Başbakanı Viktor Orbán ve Avrupa Birliği arasındaki ilişkiler uzun yıllardır inişli çıkışlı bir seyir izliyor. Göç politikaları, Ukrayna savaşı ve AB içi yaptırımlar gibi konular, Brüksel ile Budapeşte arasındaki anlaşmazlıkları derinleştiriyor. AB, hukuk ve demokratik standartlar temelinde, Macar hükümetini bazı fonları dondurmak ve yaptırımlar uygulamak suretiyle denetlemeye çalışıyor. Orbán ise bu uygulamaları, ülke egemenliğine müdahale olarak değerlendiriyor.

Enerji ve Ukrayna Krizi

Ukrayna ile Macaristan ve Slovakya arasındaki gerilim, enerji tedariki üzerinden görünür hale geldi. Budapeşte ve Bratislava, petrol tedarikinde büyük ölçüde Druschba boru hattına bağımlı. 27 Ocak’tan bu yana petrol akışı durdu ve her iki taraf da sorumluluğu karşı tarafa yüklüyor. Macaristan ve Slovakya, Kiew petrol sevkiyatını engellediği gerekçesiyle, Ukrayna’ya dizel ve elektrik sevkiyatını askıya aldı.

AB, Ukrayna’ya mali ve askeri destek sağlama konusunda Macaristan’ın tavrını eleştiriyor ve bazı fonları dondurdu. Von der Leyen yönetiminde AB, hukukun üstünlüğü ve yolsuzluk konularını gerekçe göstererek, Macaristan’a yönelik Rule-of-Law mekanizmasını ve Koşulluluk Yönetmeliği’ni uyguladı. Dondurulan fonlar zaman zaman 32 milyar Euro’ya kadar ulaştı.

Siyasi Tartışmalar ve Seçimler

Orbán, AB’nin seçimler öncesinde Macar politikası üzerinde etkili olmaya çalıştığını düşünüyor. Rakibi, Tisztelet és Szabadság (Tisza) partisinin lideri Péter Magyar, AB Parlamentosu’nda bazı çevrelerden destek alıyor. AB yetkilileri, seçimlere doğrudan müdahale etmediklerini vurgulasa da, bazı programlar aracılığıyla dolaylı destek sağlandığı ifade ediliyor. Orbán, bu girişimleri, Macar egemenliğine yönelik sistematik bir baskı olarak değerlendiriyor.

Yolsuzluk ve Hukuk

Macar hükümeti, AB fonlarının koşullara bağlı olmasını eleştiriyor ve yaptırımları “anlamsız” olarak nitelendiriyor. Yolsuzluk ve kayırmacılık konuları ise AB tarafından sıkça gündeme getiriliyor. Orbán, bu eleştirileri ülke içi ve uluslararası politik hedeflerini şekillendirme bağlamında değerlendiriyor.

Avrupa ve Gelecek Tartışmaları

Orbán, AB’nin krizler karşısındaki yaklaşımını eleştiriyor ve özellikle federalist projeler ile AB yetkilerinin ulus devletlerden alınmasını sorguluyor. AB liderleri ise hukukun üstünlüğü, iklim ve cinsiyet politikaları gibi konularda projelerini sürdürmeye devam ediyor.

Analistler, Macaristan-AB ilişkilerinin geleceğinin, hem enerji ve dış politika hem de demokrasi ve hukuk standartları bağlamında, hem Brüksel hem Budapeşte açısından karmaşık ve hassas bir süreç olduğunu belirtiyor. AB’nin yaptırım ve fon dondurma politikaları ile Orbán’ın milliyetçi ve egemenlik odaklı duruşu, uzun vadeli iş birliği için hem fırsatlar hem de riskler doğuruyor.| ©DerVirgül