Avusturya’da Koalisyonun Yıldönümü | Ekonomi Gerçekten Toparlandı mı?

Yüzde 2 büyüme, yüzde 1 enflasyon ve “sıfır tolerans”.

Bu slogan, Başbakan Christian Stocker’in ekibinin akıllarda kalan pazarlama hamlesiydi. Peki ekonomi gerçekten toparlandı mı?

ÖVP–SPÖ–NEOS koalisyonu bir yıldır görevde.

Hükümet yıldönümünde başarı tablosu çiziyor. Veriler ise daha karmaşık bir hikâye anlatıyor.

Genel tablo şu: Avusturya ekonomisi bir yıl öncesine göre daha iyi durumda. Ancak bu iyileşmenin tamamını hükümete yazmak mümkün değil […]

Büyüme: Devlet Harcamaları ve İhracat Etkisi

2025’te savaş sonrası dönemin en uzun resesyonu sona erdi. Wifo ve IHS tahminlerine göre bu yıl büyüme yüzde 1’in üzerine çıkacak.

Ancak büyümenin önemli bir kısmı kamu harcamalarından geldi. Devletin ekonomideki payı GSYH’nin yüzde 55,4’üne yükseldi. 2019’dan bu yana reel ekonomi yüzde 4’ten az büyürken, kamu harcamaları yüzde 16 arttı.

Diğer itici güç ihracat ve sanayideki toparlanma oldu. Enerji maliyetlerini düşüren düzenlemeler sanayiye nefes aldırdı.

Hükümetin öne çıkardığı iki adım:

Sanayi stratejisi
Bürokrasi azaltma paketi

Sanayi stratejisinde sekiz kilit sektör belirlendi. Uzmanlar belgeyi genel olarak olumlu buldu, ancak “strateji tek başına yetmez” uyarısı yaptı.

Aralık ayında açıklanan 113 maddelik bürokrasi paketi ise beklentileri karşılamadı. Ekonomistler, somut ve güçlü yapısal reformların eksik olduğunu vurguladı.

Çalışma üzerindeki vergi yükünün azaltılması gibi temel konularda henüz somut adım atılmış değil.

İşsizlik Düşmedi

Ekonomi toparlanıyor, ancak işgücü piyasası geriden geliyor. İşsizlik geçen yıla göre yüzde 2,4 arttı. Ocak ayında yaklaşık 460 bin kişi işsiz veya eğitim programındaydı.

Buna rağmen birçok sektörde nitelikli işgücü açığı var. Hükümet 200 bin kalifiye çalışanın eksik olduğunu söylüyor.

Çözüm olarak “uzman işgücü stratejisi” açıklandı. Çıraklık sisteminin güçlendirilmesi ve yurtdışından işgücü çekilmesi planlanıyor. Ancak strateji henüz uygulama aşamasına geçmedi.

Bu arada bazı sosyal haklar daraltıldı:

İşsizlerin küçük çaplı ek gelir elde etme imkânı büyük ölçüde kaldırıldı.
Kısmi emeklilik uygulaması sınırlandırıldı.
Eğitim izni sistemi kaldırıldı.

Bütçe: Hedef 2028

Maliye Bakanı Markus Marterbauer’in temel hedefi, AB’nin “aşırı bütçe açığı prosedürünü” 2028’e kadar sonlandırmak. Amaç, bütçe açığını yeniden yüzde 3’ün altına çekmek.

Hükümet bunun mümkün olduğunu savunuyor. Mali Konsey ise daha temkinli.

Tasarruf ve vergi paketi:

2025: 6,4 milyar Euro
2026: 8,7 milyar Euro

Paket büyük ölçüde önceki ÖVP–FPÖ görüşmelerinde şekillenen önerilere dayanıyor.

Dikkat çeken bazı adımlar:

Banka vergisi
Enerji krizi katkı payı
Vakıf ve gayrimenkul vergisinde sınırlı reform
Çalışanlara vergisiz prim
Fiili emeklilik yaşını yükseltmeye yönelik düzenlemeler

Eyaletlerin bütçe verilerini artık aylık bildirmesi ise sistem açısından önemli bir değişiklik olarak görülüyor.

Enflasyon Geriledi Ama…

Ocak ayında enflasyon yüzde 2’ye düştü. Enerji fiyatlarındaki gerileme belirleyici oldu. Bu düşüş yalnızca Avusturya’ya özgü değil; Euro Bölgesi genelinde benzer bir tablo var.

Hükümet elektrik vergisini ve yenilenebilir enerji katkı payını düşürdü. Bu da enflasyonu aşağı çekti. Ancak bu önlemler geçici.

Öte yandan pasaport ve ehliyet gibi kamu harçları artırıldı. Devletin belirlediği fiyat kalemlerinde yeni artışlar bekleniyor. Merkez Bankası’na göre 2026’da bu artışların enflasyona yaklaşık 0,4 puan katkı yapması öngörülüyor.

Temmuz ayında temel gıdada KDV’nin yüzde 10’dan 4,9’a düşürülmesi planlanıyor. Bu adım enflasyonu geçici olarak hafifletebilir.