Strabag, inşaat karteli nedeniyle 146 milyon Euro rekor para cezası ödeyecek

Avusturya Federal Rekabet Kurumu [Bundeswettbewerbsbehörde – BWB], ülkenin en büyük inşaat şirketi olan Strabag SE’i inşaat karteli soruşturmasında eksik iş birliği yapmakla suçladı. Bunun sonucunda şirkete rekor düzeyde para cezası verildi ve “itirafçı tanık” statüsü kaldırıldı.

Bu karar, Avusturya’da şimdiye kadar verilen en yüksek kartel cezası oldu. Strabag toplam 146 milyon Euro ödeyecek. Şirket daha önce 2021 yılı sonunda aynı dosya kapsamında “itirafçı tanık” statüsü sayesinde 45,37 milyon Euro para cezasına çarptırılmıştı.

Çarşamba günü Wiener Justizpalast’ta görülen davanın onuncu duruşmasında karar açıklandı. BWB, Strabag’ın itirafçı tanık statüsünün gerektirdiği yükümlülükleri ihlal ettiğini öne sürdü. Ancak BWB ile Strabag sonunda 146 milyon Euro’luk bir uzlaşma üzerinde anlaşmaya vardı. Bu, önceki para cezasına 100,63 milyon Euro eklenmesi anlamına geliyor. Karar Strabag’ın çarşamba günü yayımladığı açıklamada da doğrulandı.

Şirket açıklamasında şu ifadeye yer verildi:
“Para cezasındaki artışa rağmen Strabag, 2025 ve 2026 yılları için mevcut kâr beklentilerini korumaktadır.”

Kartelin geçmişi

2002 ile 2017 yılları arasında birçok inşaat şirketi fiyatları birlikte belirledi ve pazarı kendi aralarında paylaştı. Ancak 2016 ilkbaharında vergi müfettişleri Kärnten eyaletindeki Kostmann adlı inşaat şirketinde yaptıkları aramada kırmızı bir dosya klasörü bulunca anlaşmalar ortaya çıktı.

Sonrasında başlatılan soruşturmalar sonucunda bugüne kadar yaklaşık 200 milyon Euro kartel cezası kesildi. Bu cezaların yarısından fazlası Strabag ve Porr AG gibi büyük inşaat şirketlerine verildi.

Rekabet kurumu davayı yeniden açtı

BWB soruşturmayı 2017 yılında bir baskın sonrasında başlattı. Strabag başlangıçta itirafçı tanık olarak yetkililerle iş birliği yaptığı için cezası yaklaşık 45 milyon Euro ile sınırlı kalmıştı. Yetkililer, Strabag’ın sağladığı bilgiler olmadan dosyanın aydınlatılmasının mümkün olmayacağını belirtmişti.

Ancak Wirtschafts- und Korruptionsstaatsanwaltschaft [Ekonomi ve Yolsuzluk Savcılığı – WKStA] tarafından yürütülen ek soruşturmalar yeni ayrıntılar ortaya çıkardı. Bunun üzerine BWB davanın yeniden açılmasını talep etti ve Strabag’ın her şeyi tam olarak açıklamadığını ileri sürdü. Şirket bu suçlamayı reddetti.

2025 yılı sonunda Strabag uzlaşma teklifinde bulundu. Kartel davalarında “settlement” adı verilen bu uzlaşmalar para cezasını azaltabiliyor ve davanın daha kısa sürede sonuçlanmasını sağlayabiliyor. Ocak ve Şubat aylarında yapılan görüşmelerin ardından taraflar bir “kabul anlaşması” üzerinde uzlaştı.

Yüksek kartel cezaları tartışma konusu

Strabag geçen yıl yaklaşık 20 milyar Euro ciro elde etti. Kartel cezalarının üst sınırı, şirket cirosunun ya da inşaat hacminin yüzde 10’u olarak belirleniyor. Ceza miktarı belirlenirken ihlalin ağırlığı ve şirketin iş birliği düzeyi de dikkate alınıyor.

Şirket açıklamasında, “itirafçı tanık statüsünün kaybedilmesine rağmen Strabag’ın BWB ile kapsamlı şekilde iş birliği yaptığı ve olayın aydınlatılmasına önemli katkı sağladığı” vurgulandı. Ayrıca şirketin o tarihten bu yana uyum ve etik sistemlerini geliştirmeye yoğunlaştığı belirtildi.

Avusturya’da son yıllarda yüksek kartel cezaları tartışma yaratıyor. Örneğin REWE Group’un sahibi olduğu Billa, geçen yıl bir süpermarket devralımını usulüne uygun bildirmediği için 70 milyon Euro ceza ödemek zorunda kalmıştı. Bu ceza, Strabag kararına kadar kartel davalarında verilen en yüksek para cezasıydı ve iş dünyasında eleştirilere yol açmıştı.| ©DerVirgül