Avusturya’da doğalgaz devri kapanıyor 3 bin 200 konut dönüştürülüyor

Viyana Alt Erlaa konut kompleksi, ısıtma ve sıcak su sistemlerini fosil yakıtlardan arındırmayı hedefleyen büyük bir dönüşüm projesine ev sahipliği yapıyor. 2029’a kadar tamamlanması planlanan çalışma, enerji dönüşümünün maliyetini ve kiracılara olası etkilerini de gündeme getiriyor. 

Avusturya’da konutların ısıtma sistemlerini doğalgaz ve petrol gibi fosil yakıtlardan arındırmaya yönelik çalışmalar hız kazanıyor. Viyana’daki Alt Erlaa konut kompleksi, mevcut binaların enerji sistemlerini dönüştürmeye yönelik Avrupa’nın en büyük projelerinden biri olarak gösteriliyor. 

Yaklaşık 9 bin kişinin yaşadığı ve yaklaşık 3 bin 200 daireden oluşan komplekste, ısıtma ve sıcak su sistemlerinin 2029 yılına kadar karbondioksit nötr hale getirilmesi hedefleniyor. 

Projeyi yürüten konut şirketi Gesiba’nın yönetim kurulu üyesi Paul Steurer, dönüşüm sayesinde yılda yaklaşık 12 bin ton karbondioksit salımının önlenmesinin beklendiğini belirtiyor. Projeye yaklaşık 150 milyon euro yatırım yapılması planlanıyor. 

Çalışmalar kapsamında binaların ısı yalıtımı iyileştirilecek, doğalgazla çalışan mevcut sistemler yerine yer altı enerjisinden yararlanan jeotermal sondajlar ve ısı pompaları kullanılacak. Mevcut 38 doğalgaz kazanının yerini 780 jeotermal sondajı ve 60 ısı pompasının alması öngörülüyor. 

Dairelerde kapsamlı tadilat gerekmeyebilir 

Dönüşümün önemli özelliklerinden biri, dairelerde yapılacak çalışmaların mümkün olduğunca sınırlı tutulması. Pencere ve kapıların değiştirilmesi dışında, dairelerin içinde kapsamlı bir tadilat yapılması planlanmıyor. 

Şirketin açıklamasına göre mevcut radyatörler, kış aylarında yeni ısı pompası sistemiyle çalışmaya devam edebilecek. Böylece binanın ısıtma altyapısı değiştirilirken dairelerdeki müdahalenin sınırlı tutulması amaçlanıyor. 

Projeyle yalnızca kışın ısınma değil, yazın serinleme ihtiyacının da karşılanması hedefleniyor. Bunun için dairelere fan destekli radyatörler veya tavana entegre soğutma sistemleri kurulabilecek. 

Gesiba 82 konut kompleksini dönüştürmeyi planlıyor 

Gesiba’nın hedefi yalnızca Alt Erlaa ile sınırlı değil. Şirket, toplam 82 konut kompleksini fosil yakıtlardan arındırılmış enerji sistemlerine geçirmeyi planlıyor. Alt Erlaa dışında altı projede daha çalışmalar sürüyor. 

Her binanın yapısı, mevcut ısıtma altyapısı ve teknik olanakları farklı olduğu için tek bir çözüm uygulanmıyor. 

Örneğin Inzersdorfer Straße’deki daha eski bir konut binasında merkezi ısıtma sistemi bulunmuyor. Bu binada dış duvarlara ısıtma elemanları yerleştirilmesi ve ardından cephe yalıtımının yapılması planlanıyor. Pencere değişimi dışında dairelerin içinde kapsamlı çalışma yapılmasına gerek kalmayacağı belirtiliyor. 

En önemli soru: Dönüşümün maliyetini kim karşılayacak? 

Enerji dönüşümünün önündeki temel sorunlardan biri finansman. Konut şirketleri, fosil yakıtlardan çıkışın yalnızca teknik açıdan uygulanabilir olmasının yeterli olmadığını, kiracılar için de karşılanabilir olması gerektiğini vurguluyor. 

Gesiba, yatırımları teşvikler ve yenileme bütçesi üzerinden finanse etmeyi planlıyor. Şirketin yöneticisi Steurer, mevcut desteklerin korunmasını umduklarını belirtiyor. Ona göre destekler olmadan dönüşümün maliyeti ancak kiraların artırılmasıyla karşılanabilir. 

Konut şirketi Buwog’un sözcüsü Natascha Tögl de enerji dönüşümü ve sürdürülebilir yenilemenin finansmanla yakından bağlantılı olduğuna dikkat çekiyor. Şirkete göre artan kira ve konut satın alma fiyatları, piyasadaki kabul edilebilirlik sınırlarını zorlayabiliyor. 

Bu nedenle enerji dönüşümünün başarısı yalnızca ne kadar karbondioksit salımının önleneceğiyle değil, yatırım maliyetlerinin kiracılara nasıl yansıtılacağıyla da ölçülecek. 

Sozialbau: Her binaya aynı çözüm uygulanmıyor 

Avusturyalı konut şirketi Sozialbau da mevcut binaların enerji sistemlerini dönüştürmeye yönelik çalışmaları uzun süredir sürdürüyor. 

Şirketin mevcut konutların karbondan arındırılmasından sorumlu yetkilisi Daniela Huber’e göre, öncelikle binaların ısı yalıtımı ve enerji verimliliği değerlendiriliyor. Isı kaybı zaten düşük olan yapılarda yalnızca ısıtma sisteminin ısı pompalarına dönüştürülmesi yeterli olabiliyor. 

Sozialbau, 2015’teki konut mevzuatı değişikliğinin ardından bireysel doğalgaz kombileri bulunan binalarda dönüşüm çalışmalarına başladı. Şirketin verdiği bilgilere göre, başlangıçta bu tür kombilerin bulunduğu 150 konut binasından 54’ü, yaklaşık 1.900 daireyi kapsayacak şekilde dönüştürüldü. Bu binaların 38’inde ısı pompası kullanılıyor. 

Teknik çözüm, binanın özelliklerine göre değişiyor. Bazı yapılarda çatılara yerleştirilen hava kaynaklı ısı pompaları, yer altından enerji alan sistemlerle birlikte kullanılıyor. 

Huber’in açıklamasına göre hava kaynaklı ısı pompaları ılıman havalarda verimli çalışırken, sıcaklık düştükçe elektrik tüketimi artabiliyor. Yer kaynaklı sistemler ise özellikle çok soğuk günlerde ek destek sağlayabiliyor. 

2040 hedefi: Isıtma ve soğutmada fosil yakıtlardan çıkış 

Avusturya’da konut sektörünün uzun vadeli hedefi, ısıtma ve soğutma sistemlerinde petrol ve doğalgaz kullanımını aşamalı olarak sona erdirmek. Viyana ve bazı eyaletler bu yöndeki hedeflerini iklim yasalarına veya stratejilerine dahil etmiş durumda. Avrupa Birliği’nin 2024 tarihli Binaların Enerji Performansı Direktifi de binaların enerji dönüşümü için aşamalı bir çerçeve oluşturuyor. 

Bununla birlikte, mevcut bütün konutların 2040 yılına kadar aynı yöntemle dönüştürüleceği söylenemez. Binaların yaşı, yalıtım durumu, teknik altyapısı ve finansman olanakları uygulanacak çözümleri belirleyecek. 

Alt Erlaa’daki proje, büyük bir konut kompleksinde dönüşümün nasıl gerçekleştirilebileceğini gösteren örneklerden biri. Ancak projenin diğer konutlara ne ölçüde uygulanabileceği, elde edilecek enerji tasarrufunun yanı sıra yatırım maliyetlerine ve kiracılara yansıyacak giderlere de bağlı olacak. | ©DerVirgül