Avusturya’da 14 yaş altı sosyal medya yasağı | Peki uygulama nasıl olacak?

Avusturya hükümeti 14 yaşın altındaki çocuklara sosyal medya yasağı getirileceğini açıkladı. Söz konusu karar, koalisyon ortakları muhafazakâr Avusturya Halk Partisi [ÖVP], Avusturya Sosyal Demokrat Partisi [SPÖ] ve liberal çizgideki Neos arasındaki uzun soluklu müzakerelerin ardından alındı.

Başbakan Yardımcısı Babler, Dijital Devlet Sekreteri Pröll ve Eğitim Bakanı Wiederkehr bunun gerekçelerini açıkladı, ancak birçok detay belirsiz kaldı. Ayrıntılı düzenlemeleri içeren bir yasa tasarısının Haziran sonuna kadar sunulması planlanıyor.

Hükümet, sosyal medya platformlarını işlevlerine göre değerlendirerek yasak kapsamına almayı planlıyor. Basın toplantısında, yükümlülük altına alınması planlanan platform işletmecileri açıklandı. Bu platformların, kullanıcıların platformda daha uzun süre kalmasını sağlamak ve bu yolla gelir elde etmek ya da pedofiller için bir erişim noktası oluşturmak amacıyla bağımlılık yaratan algoritmalar kullandığı belirtildi. Ancak kesin bir liste henüz hazırlanmış değil.

14 yaş altı sosyal medya yasağı: Uygulama nasıl olacak?

Cuma günü yapılan açıklamalarda, uygulamaya ilişkin olarak modern yaş doğrulama yöntemlerinin hedeflendiği belirtildi. Bu yöntemlerin, kişisel verileri paylaşmadan yaşın doğrulanmasına olanak tanıyarak gizliliği de koruması amaçlanıyor. Babler’e göre, şu anda AB düzeyinde üzerinde çalışılan iki aşamalı bir model örnek alınabilir. Zaman planı ise büyük ölçüde belirsiz kaldı: Hükümet temsilcilerine göre yaz ayları boyunca yasalara uygun bir çözüm geliştirilecek, ardından bunun AB ile uyumlaştırılması gerekecek. Babler’e göre bu süreç ek olarak üç ila altı ay sürebilir.

14 yaş altı sosyal medya yasağına yönelik şüpheler sürüyor

Bu nedenle konuya hâkim uzmanlar ve yasağın doğrudan etkileyebileceği kesimler arasında tepkiler karışık oldu. Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu UNICEF, çocukların “başka yerde bulamayacakları bilgi, arkadaşlık ve destekten mahrum kalabileceği” ve “güvensiz, denetimsiz alanlara itilebileceği” uyarısında bulundu.

Veri koruma alanında faaliyet gösteren epicenter.works ise temel bir soruya dikkat çekti: Avusturya bu yasağı nasıl etkili şekilde uygulayabilir? Zira Avusturya yasaları yalnızca ülkede yerleşik platformlar için geçerli. Büyük dijital şirketlerin Avrupa merkezleri ise İrlanda’da bulunuyor ve bu nedenle yasayı “rahatlıkla görmezden gelebilirler”.

Uygulama konusunda hâlâ birçok öneri tartışılıyor. Bunlardan biri, kullanıcıların kimliklerini ID Austria üzerinden doğrulayacakları bir uygulama indirmeleri. Bu uygulama yalnızca yaş bilgisini iletecek. Örneğin Avustralya’da yürürlüğe giren benzer bir yasada sorumluluk platform işletmecilerine ait. Bu doğrulamalar yüz taraması ya da kimlik belgesi yükleme gibi yöntemlerle yapılıyor.

Ancak özellikle bu tür yöntemler uzmanlar ve kullanıcılar arasında ciddi endişe yaratıyor. Avusturya oyun dünyasında “JustBecci” adıyla tanınan yayıncı ve sunucu Rebecca Raschun da bu konuyu sorgulayan isimlerden biri oldu: “Çocuğumun yüzünün taranmasını ya da kimlik verilerini girmesini ister miyim?” diye sordu.

Raschun’a göre belirli bir yaşın altına genel bir sosyal medya yasağı getirmek risk taşıyor. “Bu çocukları korumaz; onları izole eder ve denetimsiz alanlara iter” dedi.

UNICEF Avusturya’nın gönüllü temsilcisi olan Raschun, çocukların katılımının teşvik edilmesi, yasaklar yerine bilinçli yönlendirme ve sağlıklı gelişimin desteklenmesi gerektiğini savundu. Ayrıca “Bir çocuğun bir pornografi sitesine ulaşması iki tık sürüyor. Ama biz sosyal medya yaş sınırını tartışıyoruz” diyerek mevcut yaklaşımı eleştirdi.|DerVirgül