Macaristan’da 16 yıllık Orban dönemi bitti

Macaristan’da Pazar günü yapılan tarihi seçimde ABD Başkanı Donald Trump ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile ittifak halindeki aşırı sağcı hareketin güçlü ismi Victor Orban’ın 16 yıllık iktidarı sona erdi. Resmi olmayan sonuçlar göre, Tisza Partisi’nin 45 yaşındaki lideri Peter Magyar için başbakanlık yolu açıldı.

Kesin olmayan ilk sonuçlara göre, 199 sandalyeli parlamentoya Tisza’nın 138, Orban’ın partisi Fidesz’in ise 54 vekil göndereceği hesaplanıyor.

Sonuçlar ne anlama geliyor?

Orban, AB’ye yönelik sert eleştirileriyle bilinen bir isim. Macaristan Başbakanı yıllardır Avrupa’nın başta Ukrayna konusu olmak üzere önemli kararlarını veto ediyor, onun bu tavrı Birlik’i hareket edemez hâle getiriyordu. Siyasi analistler Orban’ın yeniden seçilmesi durumunda AB’nin daha da zayıflayacağı yorumunu yapıyordu.

Örneğin AB’ye üye hiçbir ülke, Rusya ile Orban’ın Macaristan’ı kadar yakın bağlara sahip değil. Onun liderliğindeki Budapeşte yıllardır Rusya’ya karşı her adımı mümkün olduğunca geciktirme ya da etkisini azaltma yönünde girişimde bulundu.

Viktor Orban, Avrupa başta olmak üzere tüm dünyada popülist sağ muhafazakâr ve aşırı sağ hareketler açısından da bir rol modeldi.

ABD Başkanı Donald Trump ve onun MAGA hareketinin Orban’a desteğinin altında bu neden yatıyor. Trump Macaristan’daki kampanya döneminde önce Dışişleri Bakanı Marco Rubio’yu, ardından da Başkan Yardımcısı JD Vance’i Budapeşte’ye göndermişti. Bununla da yetinmeyen ABD Başkanı, iki gün önce sosyal medya hesaplarından “Viktor Orban’a oy verin” diye yazarak seçimlere açıkça müdahale etti.

Macaristan’da ne değişecek?

Trump’ın bu girişimlerine rağmen ekonomik sorunlar ve yolsuzluk gibi konuların tartışıldığı kampanya döneminin ardından sandıktan Magyar ve partisi Tisza birinci çıktı.

Magyar da muhafazakâr bir isim. Kendisini dindar olarak tanımlıyor, milliyetçi bir çizgi izliyor.

Ancak söz konusu Brüksel’le ilişkiler olduğunda Orban’a göre daha uzlaşmacı bir tutum takınacağının mesajını veriyor.

Peter Magyar, ülkesini yeniden Avrupa eksenine çevirerek dondurulmuş hâldeki on milyarlarca euroluk AB desteğinin serbest kalmasını sağlamayı, bu yolla zayıflayan Macar ekonomisini güçlendirmeyi vadediyor.

Ukrayna’ya silah yardımlarına karşı olsa da Kiev’e yönelik dili Orban’ınki kadar sert değil. Göç konusunda ise selefinin sertlik yanlısı politikalarını sürdürmesi bekleniyor.