Falter Dergisi | Şiddetten Kaçan Kadınların Sessiz Kahramanı: Hanife Ada

Merkezi Viyana’da bulunan tanınmış sol-liberal haftalık siyasi dergi Falter, “Yetiş Bacım” adlı kadın dayanışma derneğini ve kurucusu Hanife Ada’yı kapsamlı bir haberle okurlarına tanıttı.

Falter / Daniela Krenn

Viyana’da yaşayan Hanife Ada, son 15 yıldır aile içi şiddete maruz kalan yüzlerce kadına yardım ediyor. Resmî kurumların ulaşamadığı ya da çeşitli nedenlerle destek sağlayamadığı durumlarda devreye giren Ada, birçok kadın için hayata açılan son kapı oluyor.

Geçtiğimiz sonbaharda yaşanan bir olay, onun çalışmalarının boyutunu gözler önüne seriyor. Bulgaristan kökenli, 19 yaşındaki bir kadın, yeni doğan bebeğiyle birlikte şiddet gördüğü eşinden kaçmak istiyordu. Hastanede tedavi gören genç kadın için zaman daralıyordu. Hanife Ada, doktorlarla görüşerek eşin hastaya ulaşmasını bir gece boyunca engellemeyi başardı. Ardından polisle ve tanıdığı kişilerle iletişime geçti, gerekli hazırlıkları yaptı.

Kadının pasaportunun hastaneye getirilmesini sağlayan Ada, aynı günün akşamında genç anne ve dört günlük bebeğiyle yola çıktı. Yaklaşık 20 saat süren yolculuk sonunda Bulgaristan’daki ailesine ulaştırdığı kadını güvenli bir şekilde teslim etti. Yol boyunca tek korkusu, kadının eşinin peşlerine düşmesiydi.

Hanife Ada bu hikâyeyi anlatırken Viyana’daki bir bit pazarında kıyafet satıyordu. Her pazar günü tezgâh açarak elde ettiği geliri şiddet mağduru kadınlara harcıyor. Satılan kıyafetler, ayakkabılar ve takılar çoğu zaman yardım ettiği kadınlardan geliyor.

Genç Bulgar kadının hikâyesi ne yazık ki istisna değil. Ailesi tarafından evlendirilen kadın, reşit olduktan kısa süre sonra Viyana’ya gelmiş ve evlendikten sonra eşinden şiddet görmeye başlamıştı. Hastaneye defalarca darp izleriyle başvurmasına rağmen korkudan şikâyetçi olamamıştı. Son olarak hamileyken aldığı darbeler nedeniyle bebeğini erken doğurdu. Bunun üzerine ailesi Hanife Ada’ya ulaşarak kızlarını kurtarması için yardım istedi.

Kadın cinayetleri konusunda çalışan uzmanlar, bu tür vakaların büyük bölümünde tehlikenin önceden görülebilir olduğunu belirtiyor. Avusturyalı sosyal bilimci Birgitt Haller’in araştırmasına göre, 2016-2020 yılları arasında öldürülen kadınların yüzde 94’ünde cinayetin işaretleri daha önce ortaya çıkmıştı. Fail çoğu zaman mevcut ya da eski partnerdi.

Hanife Ada, bugüne kadar yaklaşık bin kadının hayatına dokunduğunu söylüyor. Bu amaçla 15 yıl önce Türkçede “Yetiş Bacım” anlamına gelen “Yetis Bacim” adlı derneği kurdu.

Kadınların çoğu neden polise gitmediklerini benzer gerekçelerle açıklıyor: Korku, ekonomik bağımlılık, çocuklar, aile baskısı, dil sorunu ya da kurumlara duyulan güvensizlik. Ada ise bu boşluğu doldurmaya çalışıyor. Kadın sığınma evlerine yerleştirme, ev bulma, eşya temini, yurtdışına dönüş organizasyonları ve psikolojik destek gibi konularda gönüllü olarak çalışıyor.

Bu mücadelenin arkasında kendi yaşam öyküsü de var. Hanife Ada, 28 yıl süren evliliği boyunca ağır şiddete maruz kaldığını anlatıyor. Fiziksel ve psikolojik olarak toparlanması yıllar sürmüş. Bugün aldığı malulen emekli maaşıyla yaşamını sürdüren Ada, başka kadınlara yardım etmenin kendisi için aynı zamanda bir iyileşme süreci olduğunu söylüyor.

Müslüman toplum içinde geniş bir çevreye sahip olan Ada, sosyal medya üzerinden de binlerce kişiye ulaşıyor. Yardıma ihtiyacı olan kadınlar ona mesaj gönderiyor, gönüllüler ise eşya, konaklama ve lojistik destek sağlıyor.

Bit pazarındaki tezgâhında genç bir çiftle sohbet ederken bile kadınların bağımsızlığı konusunda mesaj vermeyi ihmal etmiyor. Genç kıza dönüp gülümseyerek söylediği sözler, yıllardır sürdürdüğü mücadelenin özeti gibi:

“Sen ona ait değilsin.” | ©DerVirgül

Kaynak: Daniela Krenn, Falter