Die Presse | Türk CDU’su Hayalinden “Tayyip Seçim Kulübü”ne
Avusturya’nın Die Presse gazetesi, AKP’nin kuruluşunun 25. yılı dolayısıyla yayımladığı Susanne Güsten imzalı analizde, partinin kuruluşundaki çoğulcu ve muhafazakâr yapısından uzaklaşarak Recep Tayyip Erdoğan merkezli bir siyasi yapıya dönüştüğünü yazdı.
Güsten’in “Türk CDU’su hayalinin sonu” başlığını taşıyan analizine göre, Erdoğan ve yol arkadaşları 2001 yılında AKP’yi kurarken Türkiye’nin ilk gerçek halk partisini yaratmayı hedefliyordu. Parti; muhafazakâr, milliyetçi, İslamcı ve liberal eğilimleri aynı çatı altında toplamaya çalışıyor, kendisini Almanya’nın CDU’su ve Avrupa’daki diğer muhafazakâr partilerle karşılaştırıyordu.
Ancak Die Presse yazarı Susanne Güsten’e göre, aradan geçen 25 yılda AKP’nin kuruluşundaki bu siyasi çeşitlilik büyük ölçüde ortadan kalktı. Güsten, Erdoğan’ın zaman içerisinde partinin kurucu kadrosundaki önemli isimleri etkisizleştirdiğini ve AKP’nin giderek “Tayyip seçim kulübüne” dönüştüğünü savunuyor.
Makalenin devamında AKP’nin ilk yıllarındaki reformcu, Avrupa yanlısı ve liberal söylemi ile sonraki dönemde izlediği siyaset arasındaki farklara dikkat çekiliyor.
Güsten’e göre AKP’nin dönüşümü, aynı zamanda Erdoğan’ın siyasi gücünün parti üzerindeki hâkimiyetinin hikâyesi.
Die Presse’nin aktardığı değerlendirmelerde eski AKP yöneticilerinin görüşlerine de yer veriliyor. AKP’nin kurucularından ve eski Milli Eğitim Bakanı Hüseyin Çelik, Erdoğan sonrası dönemde partinin geleceği konusunda oldukça karamsar bir tablo çiziyor. Çelik, gazeteci Şule Aydın’ın YouTube kanalında yaptığı açıklamada, “Erdoğan sonrası dönemde AKP’nin hayatta kalma şansı yok” değerlendirmesinde bulunuyor.
Güsten’in analizinde AKP’nin kuruluşundan bugüne geçirdiği dönüşüm; Abdullah Gül, Bülent Arınç ve Abdüllatif Şener gibi kurucu isimlerin Erdoğan’la yollarının ayrılması, Gezi Parkı protestoları, başkanlık sistemine geçiş ve Erdoğan’ın devlet kurumları üzerindeki etkisinin artması üzerinden ele alınıyor.
Die Presse’nin 25 yıllık AKP bilançosunda ortaya koyduğu temel tez ise şu: Bir zamanlar farklı muhafazakâr ve reformcu kesimleri bir araya getirmeyi hedefleyen parti, bugün siyasi geleceğini büyük ölçüde tek bir liderin geleceğine bağlamış durumda. | ©DerVirgül