Futbol Severlerin Bilmesi Gereken Viyana Derbisi Tarihi

| Adem Hüyük

Bugün, 20 ile 62 yaşları arasında 22 kişi, ağır toplu şiddet ve kısmen kasten [ağır] yaralama girişimi suçlamalarıyla yargılandı.

Yargılanma nedenleri ise şöyle:

22 Eylül 2024’te Hütteldorfer Allianz Stadyumu’nda oynanan 343. Viyana derbisi, sadece sahadaki mücadeleyle değil, maç sonrası yaşanan şiddet olaylarıyla da uzun süre konuşulacak gibi görünüyor. SK Rapid’in 2-1’lik galibiyetinin ardından, sahaya pyroteknik maddeler atıldı ve onlarca taraftar sahaya girerek şiddet eylemlerinde bulundu.

Karşıtların sahada tarihsel mücadelesi

Avrupa futbolunun en eski rekabetlerinden biri, 1911 yılında başlayan Austria Wien – Rapid Wien derbisidir.

İlk sırada İskoçya’dan Celtic Glasgow – Glasgow Rangers derbisi yer alırken, Viyana derbisi hem tarihî derinliği hem de toplumsal ve kültürel yansımalarıyla benzersizdir.

Tarihte benzersiz bir olay: 1925 Viyana Derbisi İtalya’da

1925 yılında İtalyanlar, bir Viyana derbisini Torino’da 50.000 seyircinin önünde oynatmak istedi. Rapid Wien, Austria Wien’i 1-0 yenerek tarihi bir galibiyet elde etti. Bu maç, sadece sportif değil, aynı zamanda Avusturya futbolunun uluslararası alandaki prestijini artıran bir turnuvaydı.

Sınıflar arası mücadele

Derbinin kökeni, Avusturya’daki sınıf farklılıklarına dayanıyordu. Rapid Wien, ilk işçi futbol kulübü olarak kuruldu; Austria Wien ise burjuva kesimi temsil ediyordu. Bu durum, derbiyi sahadaki mücadeleden öte, toplumsal bir sembol hâline getirdi.

Nazi Dönemi ve kulüplerin kaderi

13 Mart 1938’de Hitler’in Avusturya’yı ilhakı, Austria Wien için dramatik sonuçlar doğurdu. Kulüp başkanlığı ve oyuncuların çoğu Yahudi olduğu için sürgün edildiler, mal varlıklarına el kondu. Austria Wien, “SC Ostmark” adı altında küçültülerek varlığını sürdürmek zorunda kaldı. Öte yandan Rapid Wien, “Büyük Alman Şampiyonası”nda önemli başarılar elde etti. İkinci Dünya Savaşı sonrası her iki kulüp de Avusturya liginde lider konumlarını yeniden kazandı.

Derbi skorlari ve unutulmaz maçlar

• 1916: Rapid 9 – Austria 0
• 1942: Rapid 10 – Austria 1
• 1969: Austria 6 – Rapid 0
• 1929: Austria 8 – Rapid 4 (çok gollü maç)
• 1950: Rapid 7 – Austria 5 (çok gollü maç)
• 2018: Austria 1 – Rapid 6 (“Yüzyılın Derbisi”)

1930’larda ise dramatik bir maçta Rapid’in beş oyuncusu sahada kalamayınca oyun iptal edilmişti. Bu gibi olaylar, derbinin tarih boyunca yalnızca skorla değil, heyecan ve dramatik anlarla da hatırlanmasını sağladı.

Viyana’da futbol ve sosyal hayat

Tarih sadece sahadaki mücadele ile sınırlı değil. 1897’de, Yahudi karşıtı söylemleriyle tanınan Viyana belediye başkanı Dr. Karl Lueger, maç sırasında alkışladığı takımın Yahudi olduğunu hatırlatılınca, “Hiç önemi yok, kimin Yahudi olduğuna ben karar veririm!” yanıtını verdi. Lueger’in liderliğindeki Hristiyan Sosyal Parti’nin halkçı ve antisemitik siyaseti, Hitler’in Nazizmi için bir model olarak gösterilmişti.

Futbol, tarih ve kültürün kesişimi

Viyana derbisi, sadece saha içi mücadeleyle değil, toplumsal sınıflar, siyasi çalkantılar ve kültürel etkileşimler üzerinden de incelenmesi gereken bir spor olayıdır. Rapid ve Austria arasındaki rekabet, işçi ve burjuva sınıflarının çatışması, savaş dönemi ve Nazi işgali gibi dönemlerin etkisiyle çok katmanlı bir tarihsel miras bırakmıştır.

Futbolseverler için, bu tarihsel detaylar ve saha dışındaki olaylar, goller kadar ilgi çekici ve öğreticidir. Viyana derbisi, Avrupa futbolunun kültürel ve sosyal boyutlarını anlamak isteyen herkes için eşsiz bir pencere sunar.| ©DerVirgül