Okuyucu Mektupları

Almanca bilmeyen okurlar için başlıktaki iki kavramı kısaca açıklamak isterim. Gast-Arbeiter, Almancada kelime anlamıyla “misafir işçi” demektir. Özellikle 1960’lardan itibaren Almanya’ya çalışmak üzere gelen yabancı işçileri tanımlamak için kullanılan tarihsel bir kavramdır. Geist-Arbeiter ise burada analojik olarak kullandığım bir adlandırmadır.  Bu adlandırmaya tesadüfen rastladım. Twitter’da gezinirken kendini “Geistarbeiter” olarak tanımlayan bir hesapla karşılaştım. İsim...

Avusturya’da 2026/27 öğretim yılıyla birlikte 14 yaşını doldurmamış kız öğrencilerijn okulda İslami geleneklere göre başı örten başörtüsü takması yasaklandı. Avusturya Hükümeti, bu düzenlemeyi kız çocuklarının “gelişim özgürlüğünün” korunması adına yaptığını iddia ediyor.  Fakat meseleye sosyolog Pierre Bourdieu’nün “sembolik iktidar” kavramı açısından baktığımızda, burada mesele yalnızca yasağın kendisi değildir. Daha temel mesele, devletin belirli bir...

Elif Eralp’in Berlin’de elde ettiği başarı kuşkusuz önemli. Die Linke’nin Berlin seçimlerinden birinci parti çıkması ve Eralp’in kendi seçim çevresinde güçlü bir sonuçla doğrudan seçilmesi küçümsenecek bir siyasi başarı değil. Fakat Berlin’den çıkan bu sonuç üzerinden Almanya’nın genel siyasi yönelimi hakkında büyük sonuçlara varmadan önce temel bir soru sormamız gerekiyor:  Berlin gerçekten Almanya’nın...

Belki de Almanya’da AfD’nin yükselişini yalnızca ekonomik hoşnutsuzluk ya da rasyonel çıkar hesaplarıyla açıklamak yerine, meseleye Lacancı psikanaliz perspektifinden de bakmak yararlı olabilir. Asıl soru şudur: Alman toplumunun belirli bir kesimi neden solun sunduğu siyasal çözümlere değil de sağın söylemine duygusal olarak bağlanır? Daha da önemlisi, ekonomik koşullar iyileşse bile bu bağ varlığını sürdürür...

Almanya’da AfD’nin yükselişi bir “Klassenkampf”, yani esas olarak sınıfsal ve ekonomik bir çatışma mı; yoksa giderek derinleşen bir “Kulturkampf”, yani kimlik, göç, güvenlik ve kültürel değerler üzerinden yürüyen bir mücadele mi? Mevcut veriler ikinci açıklamanın daha güçlü olduğunu gösteriyor: AfD’nin özellikle işçiler ve ekonomik durumundan memnun olmayan seçmenler arasında yüksek oy alması, ilk bakışta...

Bir ülkede aşırı sağın yükselişi genellikle ilk etapta ekonomik sorunlarla açıklanır. En azından yapılan ilk analiz çoğu zaman bu yöndedir.  Fakat AfD seçmenini ve partinin seçim propagandasını incelediğinizde, temel vurgunun yalnızca ekonomi olmadığını görürsünüz. AfD’nin siyasal söyleminde (Islamisierung), radikal İslamcı terör saldırıları, göç, güvenlik ve toplumsal varoluşa yönelik tehdit algısı önemli bir yer tutmaktadır. ...

Son günlerde İspanya’nın Kuzey Afrika’daki toprağı Ceuta’da yaşanan kitlesel göç hareketi, yalnızca insani bir dram ya da sınır güvenliği meselesi olarak okunabilir mi? Fas sınırından deniz ve kara yoluyla çok sayıda insanın kısa süre içinde Avrupa Birliği topraklarına yönelmesi, göçün artık sadece yoksulluk, savaş ve çaresizlikle açıklanamayacak kadar politik bir araca dönüştüğünü...

Uzun yıllar boyunca ideoloji, özellikle klasik Marksist düşüncede, insanların gerçek toplumsal ilişkileri görememesine neden olan bir “yanlış bilinç” olarak tanımlandı. Egemen sınıf kendi çıkarlarını evrensel gerçekler gibi sunar; insanlar da buna inanarak kendi çıkarlarına aykırı biçimde hareket ederler. Bu anlayışa göre sorun cehalettir: Gerçek ortaya çıkarsa ideoloji de çöker.  Fakat...

İş yerinde Yunan bir çalışma arkadaşımla sohbet ediyorduk. Konu, Yunanistan’a göç etmiş Arnavut asıllı bir lise öğrencisinin, hiçbir özel okul veya kurs desteği almadan üniversite giriş sınavlarında birinci olmasıydı. Arkadaşım bir yandan bu başarıya hayret ediyor, diğer yandan da “Keşke o çocuk yerine bir Yunan birinci olsaydı, daha mutlu olurdum”...

Yine 1995 yılıydı. Yaz mevsimi… Henüz çocuktuk. Gecenin epey geç saatlerinde köyde bir düğündeydik. Davul zurnanın coşkusuyla kalabalığın halay çektiği o düğüne birden bir grup genç dolmuştan indi ve doğrudan halaya katıldı. Ama onların halay çekişi, duruşu, adımları bizim bildiğimiz sıradan geleneksel tarza hiç benzemiyordu. Zafer işaretleri yaparak, Kürt siyasal...

“90’lı yıllar… İç Anadolu’nun Kulu ilçesine bağlı bir Kürt köyü olan Acıkuyu’da (namıdiğer Biridolk) henüz ortaokul öğrencisiyiz.”. “Okulun son yıllarıydı… Öğretmenimiz o klasik soruyu sordu: ‘Gelecekte ne olmak istiyorsunuz?’ Herkes sırayla cevap veriyordu; kimi doktor, kimi öğretmen… Sıra önümüzde oturan Celal’e gelince bir heyecan sardı onu. Elleri ayakları birbirine dolandı....