Anayasa Mahkemesi, Müslümanların başörtüsü yasağına karşı yaptığı başvuruyu şimdilik reddetti

Dokuz ile on iki yaşları arasındaki beş kız öğrenci ve aileleri, Avusturya okullarında uygulanması planlanan başörtüsü yasağını yürürlüğe girmeden önce iptal ettirmek amacıyla Anayasa Mahkemesi’ne (VfGH) başvurdu. Ancak yüksek mahkeme, başvuruları usulden reddetti. Böylece başörtüsü yasağı yürürlükte kaldı ve planlandığı gibi 1 Eylül’de yürürlüğe girecek.

Genç öğrencilerin davası mahkemeden döndü

Dokuz ile on iki yaşları arasındaki beş kız öğrenci, bu yılın mart ve nisan aylarında aileleriyle birlikte bireysel başvuruda bulundu. Başvurularında, İslami başörtüsünü kişisel inançları doğrultusunda taktıklarını ileri sürdüler.

Ancak Anayasa Mahkemesi, bu iddianın doğru olup olmadığını ya da yasanın din özgürlüğü ve eşitlik ilkesine aykırı olup olmadığını incelemedi. Mahkeme, başvuru sahiplerinin dava açtıkları tarihte henüz doğrudan etkilenmiş sayılmadıklarına hükmetti. Çünkü Okul Öğretimi Kanunu’ndaki yasak, ancak eylül ayında yürürlüğe girecekti. Mahkemeye göre, bir düzenleme yürürlüğe girmeden önce yapılan bireysel başvurular, kural olarak kabul edilemez. Ayrıca, yasağa aykırı davranılması hâlinde ileride uygulanabilecek idari para cezaları ihtimali de şimdiden doğrudan mağduriyet oluştuğunu göstermeye yetmiyor.

Dolayısıyla mahkemenin kararı tamamen usule ilişkin oldu. Yasanın içeriği ise hiç değerlendirilmedi.

Yeşiller dışında tüm partiler destek verdi

On dört yaşın altındaki kız öğrenciler için getirilen başörtüsü yasağı, geçen aralık ayında Ulusal Konsey’de ÖVP, SPÖ, NEOS ve FPÖ’nün oylarıyla kabul edildi. Yalnızca Yeşiller karşı oy kullandı ve düzenlemenin Anayasa’ya aykırı olabileceği uyarısında bulundu.

Yasanın resmî adı, “Reşit Olmayan Kız Çocuklarının Okullarda Başörtüsü Yasağı Getirilmesi Yoluyla Kendi Kaderlerini Tayin Etme Hakkının Güçlendirilmesine İlişkin Federal Kanun” olarak belirlendi.

Düzenlemenin amacı, bu yaş grubundaki kız çocuklarını, bazı çevrelerde erken yaşta İslami başörtüsü takmaları yönündeki ailevi ve toplumsal baskılardan korumak olarak açıklandı. İhlal durumunda önce öğrenci ve velilerle görüşme yapılması, tekrar eden ihlallerde ise idari para cezalarının uygulanması öngörülüyor.

Parlamentodaki geniş destek, sosyal demokrat ve liberal milletvekillerinin de Avusturya okullarının entegrasyonun gerçekleştiği kurumlar olarak kalması ve dışarıdan taşınan dinî normların sergilendiği alanlara dönüşmemesi gerektiğini düşündüklerini ortaya koydu.

Usule ilişkin bir geri adım, hukuki mücadele sürüyor

Avusturya İslam İnanç Topluluğu (IGGÖ), yasayı en başından itibaren sert biçimde eleştirmiş ve düzenlemenin Anayasa’ya aykırı olduğu sonucuna varan bağımsız bir hukuk raporu hazırlatmıştı. Kuruluşun Başkanı Ümit Vural, bunun siyasi bir karar olduğunu savunarak hukuki mücadeleyi sürdüreceklerini açıklamıştı.

Beş ailenin yaptığı ve şimdi reddedilen bireysel başvurular da bu hukuki mücadelenin bir parçası olarak görülüyor. Ancak Anayasa Mahkemesi, bu girişimin erken yapıldığını açıkça ortaya koydu.

Bu karar, başörtüsü yasağının eylül ayında yürürlüğe girmesini değiştirmiyor. Yasanın Anayasa’ya uygun olup olmadığına ilişkin esas inceleme ise ancak yasa fiilen uygulanmaya başlandıktan ve kişiler doğrudan hak ihlali iddiasıyla mahkemeye başvurabildikten sonra yapılabilecek.

Böylece başörtüsü yasağına yönelik ilk hukuki girişim başarısızlıkla sonuçlanmış oldu.| ©DerVirgül