Altın Neden Sürekli Rekor Kırıyor?

Altın fiyatı pazartesi günü ilk kez 5000 ABD Doları sınırını aştı. Hızlı yükseliş, yatırımcıların piyasalara yönelik güven eksikliğini yansıtıyor. Küresel piyasalarda altın rallisinin arkasındaki nedenler ve merak edilen sorular.

Pazartesi sabahı değerli metaller piyasasında yeni bir rekor daha kaydedildi. Londra Metal Borsası’nda altının ons fiyatı erken işlemlerde 5093 Dolara [4337,42 Euro] kadar yükselerek tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı. Gümüş fiyatları da yükselişini sürdürdü. Gümüşün onsu gün içinde 109 Doların üzerine çıktı. Gümüş, yalnızca geçtiğimiz hafta sonu 100 Dolar sınırını aşmıştı.

Altın fiyatı yılın ilk haftalarında şimdiden yaklaşık yüzde 18 yükselirken, 2025 yılı başından bu yana artış 2000 Doları [yaklaşık yüzde 65] aştı. Karşılaştırma yapmak gerekirse, altının 1000 Dolardan 2000 Dolara yükselmesi geçmişte yaklaşık 10 yıl sürmüştü.

1. Neden 1979 yılıyla karşılaştırılıyor?

1979 yılı, bugüne kadar altının bir yıl içinde 2025’e benzer ölçüde güçlü bir performans sergilediği tek yıl olarak biliniyor. O dönemde altın fiyatı yıl genelinde yaklaşık yüzde 120 artarak ons başına 230 Dolardan 500 Dolara yükselmişti.

Bugünkü yükselişin nedenleriyle 1979 arasında dikkat çekici paralellikler bulunuyor. Savaşlar, ticaret çatışmaları ve siyasi belirsizlikler, finans piyasalarında risk algısını artırıyor. Bu tür dönemlerde altın, geleneksel olarak güvenli liman olarak tercih ediliyor.

Buna ek olarak ABD Doları’nın zayıflaması, dolar cinsinden fiyatlanan altını diğer para birimlerine sahip yatırımcılar için daha cazip hale getiriyor. 2025 yılında ABD Dolar Endeksi yaklaşık yüzde 9 değer kaybetti.

Bir diğer önemli etken ise merkez bankalarının artan talebi. Özellikle gelişmekte olan ülkelerin merkez bankaları, döviz rezervlerini çeşitlendirmek ve ABD Doları’na bağımlılığı azaltmak amacıyla uzun süredir yoğun biçimde altın alımı yapıyor.

1970’lerin sonuna doğru da benzer bir tablo söz konusuydu. O dönemde ABD’de enflasyon yaklaşık yüzde 12 seviyesindeydi ve merkez bankalarına duyulan güven zayıflamıştı. İran Devrimi, ikinci petrol krizi ve Soğuk Savaş’ın sertleşmesi, enerji sıkıntısı ve ekonomik belirsizliği derinleştirmişti.

2. Geçmişte hangi düzeltmeler yaşandı?

1980 yılındaki zirvenin ardından altın, tarihindeki en uzun durgunluk dönemlerinden birine girdi. ABD Merkez Bankası Başkanı Paul Volcker döneminde uygulanan sıkı para politikalarıyla birlikte altın cazibesini büyük ölçüde yitirdi. Fiyatlar 1980’lerin ortasına kadar yüzde 60’tan fazla geriledi ve ardından yaklaşık 20 yıl yatay seyretti.

Benzer bir durum 2008 küresel finans krizinin ardından yaşandı. Altın, 2011 yılında 1920 Dolar ile rekor kırdıktan sonra uzun süreli bir düzeltme sürecine girdi. 2015’e kadar fiyatlar yaklaşık yüzde 45 düştü. Bu gerilemede yükselen faizler ve güçlenen ABD Doları etkili oldu.

3. Dünyada yılda ne kadar altın üretiliyor?

World Gold Council verilerine göre, 2024 yılında küresel altın üretimi 3645 ton olarak gerçekleşti. Bu rakam, tarihte kaydedilen en yüksek ikinci üretim seviyesi. Rekor ise 2018 yılında 3658 ton ile kırılmıştı.

2025 yılının ilk üç çeyreğinde küresel üretim 2717 tona ulaştı. Bu, geçen yılın aynı dönemine kıyasla 16 tonluk artış anlamına geliyor. Yılın tamamına ilişkin kesin veriler henüz açıklanmadı.

Uzmanlara göre, artan fiyatlara rağmen üretimdeki büyüme sınırlı kalıyor. Bunun başlıca nedenleri arasında yeni yatakların nadirleşmesi, mevcut madenlerin yaşlanması ve yeni projelerin devreye alınmasının uzun yıllar alması yer alıyor. World Gold Council, küresel altın üretiminin zirveye yaklaştığını, ancak ani bir düşüş yerine uzun süreli bir plato oluşmasının daha olası olduğunu belirtiyor.

4. Fiziki altında neden bir yıl bekleme süresi var?

Avusturya’da 2011 yılına kadar menkul kıymetler için bir yıllık elde tutma süresi uygulanıyordu. Bu süre aşıldığında elde edilen kazançlar vergiden muaf tutuluyordu. Ancak bu düzenleme kaldırıldı ve bugün menkul kıymet kazançları yüzde 27,5 oranında vergilendiriliyor.

Fiziki altın için ise bu kural hâlen geçerli. Altın, satın alındıktan en az bir yıl sonra satılırsa, özel kişiler için elde edilen kazanç vergiden muaf oluyor. Bunun için satın alma tarihinin belgeyle kanıtlanması gerekiyor.

Bir yıl dolmadan yapılan satışlarda ise kazanç, özel spekülasyon geliri sayılıyor ve yıllık 440 Euro muafiyet sınırı aşıldığı takdirde, gelir kişisel gelir vergisi oranına göre vergilendiriliyor. Bu düzenleme yalnızca fiziki altın için geçerli.

5. Altın fiyatları daha ne kadar yükselebilir?

Bazı büyük bankalar, altın fiyatlarında yükselişin henüz sona ermediği görüşünde. Goldman Sachs, 2026 sonu için altın fiyatı tahminini 4900 Dolardan 5400 Dolara yükseltti.

Altın uzmanı Ronald Stöferle ise yaptığı değerlendirmede, “Zirveler mutlaka trendin sonu anlamına gelmez. En yüksek seviyeden tek seferde alım yapmak yerine kademeli alım stratejisi, ortalama maliyeti dengelemek açısından daha sağlıklı olabilir” görüşünü dile getirdi.

Uzmanlar, yatırımcıların boğa piyasası devam ederken bile fiyat düzeltmelerinin normal olduğunu göz önünde bulundurması gerektiği uyarısında bulunuyor.| ©DerVirgül