İşverenlerin Yükü Hafifletilmek İsteniyor | Yük Vatandaşın Üzerine Kalacak

Avusturya’da koalisyon hükümetinin büyük ortağı Halk Partisi [ÖVP], işverenlerin maaş üzerinden ödediği katkı paylarını azaltmayı planlıyor. Bunun için aile ödenekleri gibi bazı sosyal yardımların doğrudan devlet bütçesinden ödenmesi öneriliyor; yani yük doğrudan vatandaşın omuzlarına binecek. Koalisyon ortağı Sosyal Demokrat Parti [SPÖ] ise mali dengeler gerekçesiyle temkinli davranıyor.

Editörün notu | Eğer maaş üzerindeki işveren katkı paylarının azaltılması ve aile ödeneklerinin doğrudan bütçeden ödenmesi kararı uygulanırsa, işverenler üzerindeki yük azalacak. Ancak bu paranın hazine üzerinden ödenmesi, dolaylı olarak vergiler aracılığıyla vatandaşın cebinden çıkacak. Yani yük, işverenlerden halkın omuzlarına kaymış olacak.

Hükümetin çalışma toplantısında (Klausur) öne çıkan planlardan biri, işverenlerin maaş üzerinden ödediği katkı paylarını düşürmek. Öneriye göre, aile ödenekleri ve çocuk yardımları gibi ödemeler, mevcut sistemde olduğu gibi Flaf [Aile Yükü Dengeleme Fonu] üzerinden değil, doğrudan devlet bütçesinden karşılanacak. Böylece işverenler üzerindeki mali yük azalacak.

Flaf Fonu Nedir?

Avusturya’da aile ödenekleri 1957’den beri Flaf fonu üzerinden finanse ediliyor. Fonun büyük kısmı, işverenlerin brüt maaş üzerinden ödediği %3,7’lik katkı paylarından geliyor. Fonun doluluğu, maaş ve gelir artışlarına bağlı.

2025’te aile ödenekleri için harcanacak miktar yaklaşık 9 milyar Euro, 2026’da ise 9,25 milyar Euro olacak. Fonun gelirleri ise 2025’te 8,96 milyar, 2026’da 9,48 milyar Euro civarında. Maaşlar yükseldikçe fon gelirleri de artıyor, ama kriz dönemlerinde sistem baskı altında kalabilir.

ÖVP’nin Planı ve SPÖ’nün Tepkisi

ÖVP, işveren katkı paylarını düşürüp aradaki farkı bütçeden finanse etmeyi öneriyor. Öneriyi savunanlar, bu sayede istihdamın artacağını ve bazı maliyetlerin kendiliğinden karşılanacağını belirtiyor.

SPÖ ise temkinli. Maliye Bakanı Markus Marterbauer [SPÖ], bu aşamada katkı paylarını düşürmenin ve kurumlar vergisini azaltmanın “abartılı bir talep” olacağını söyledi. Marterbauer, bunun bütçeyi zorlayacağını vurguladı.

Şansölye ofisi ise bütçe finansmanının sadece bir seçenek olduğunu belirtiyor ve nihai kararın bütçe görüşmelerinde verileceğini açıkladı.

ÖVP’nin Önceki Açıklamaları

Finans Devlet Sekreteri Barbara Eibinger-Miedl [ÖVP], 2027 için planlanan katkı payı indirimleri konusunda yeterli veri olmadan karar verilemeyeceğini belirtti. Bu açıklama, Mayıs 2025’teki daha karamsar değerlendirmelerine kıyasla daha iyimser bir ton içeriyor.

Uluslararası Örnek

Fransa, benzer bir sistemi 1990’lardan itibaren kademeli olarak değiştirdi, yani işveren katkısından vergi-finanslı modele geçiş yaptı.| ©DerVirgül