Avusturyalı okurlar tartıştı | Viyana’nın değişen gastronomi kültürü nasıl algılanıyor?

Adem Hüyük’ün “Viyana’nın kaybolan Gasthausları ve Türk restoranlarının yükselişi” başlıklı makalesi, Avusturyalı okurlar arasında geniş yankı buldu. Yaklaşık 250 yorumun yapıldığı tartışmada, ortaya çıkan tablo tek yönlü bir göç tartışmasından çok daha karmaşık oldu. 

Makalede Hüyük: “Viyana’nın dış semtlerinde son yıllarda sessiz ama dikkat çekici bir dönüşüm yaşanıyor. Bir zamanlar her mahallede rastlanan geleneksel Avusturya restoranları (Gasthaus) birer birer kapanırken, yerlerini büyük ölçüde Türk restoranları, kebapçılar ve diğer uluslararası mutfaklara ait işletmeler alıyor. Göçle birlikte değişen nüfus yapısı, tüketici tercihleri ve ekonomik koşullar, kentin yeme-içme kültürünü de yeniden şekillendiriyor. Bu dönüşüm, bir yandan Türk girişimcilerin ekonomik başarısını ortaya koyarken, diğer yandan Viyana’nın geleneksel mahalle kültürünün nasıl değiştiğine de işaret ediyor. “ 

Der Virgül Haber Sitesinin Facebook platformu olan “Viyana Haber” sayfasında Türkçe ve Almanca olarak yayımlanan “Wiens verschwindende Gasthäuser und der Aufstieg türkischer Restaurants” başlıklı makaleye şu ana kadar 255 yorum yapıldığı ve yorumların neredeyse tamamının Avusturyalılar tarafından yapıldığı gözlemlendi.  

Yorumların büyük bölümünde ortak nokta, geleneksel Viyana lokantalarının (Gasthaus) azalmasından duyulan üzüntüydü. Birçok okur için mesele yalnızca yemek kültürü değil; mahalle yaşamı, komşuluk ilişkileri ve çocukluk anılarıyla bağlantılı bir yaşam biçiminin değişmesiydi. 

Ancak dikkat çeken nokta, birçok yorumcunun Türk restoranlarına doğrudan karşı çıkmamasıydı. Bazı Avusturyalılar, kaliteli Türk restoranlarını övdü ve özellikle aile işletmelerinin çalışma disiplinine dikkat çekti. 

Bir okur, “Taze yemek yapan, hatta kendi ekmeğini üreten Türk restoranlarından daha fazla olabilir” ifadelerini kullanırken, bir başka yorumcu da Türk mutfağını sevdiğini ancak düşük kaliteli, birbirinin aynısı fast-food işletmelerinin çoğalmasından rahatsız olduğunu belirtti. 

Tartışmanın merkezinde kalite ve ekonomik değişim var 

Yorumlarda sıkça dile getirilen bir başka konu ise geleneksel Avusturya restoranlarının kapanmasının yalnızca göçle açıklanamayacağı görüşüydü. 

Bazı okurlar şu nedenlere dikkat çekti: 

• Genç Avusturyalıların aile işletmelerini devralmak istememesi, 

• Gastronomi sektöründeki ağır çalışma koşulları, 

• Artan maliyetler, 

• Pandeminin etkileri, 

• Bürokratik yükler ve işletme kurallarının zorlaşması. 

Bazı yorumcular ise Türk restoranlarının yükselişini girişimcilik açısından değerlendirdi. Göçmen ailelerin uzun çalışma saatleri, aile bireylerinin birlikte çalışması ve risk almaya hazır olmaları başarı faktörleri olarak gösterildi. 

Demografik değişim tartışması 

Bununla birlikte bazı yorumlarda Viyana’nın demografik yapısındaki değişimden duyulan rahatsızlık da açık şekilde dile getirildi. 

Bazı okurlar, kendi mahallelerinde artık eski kültürel ortamı bulamadıklarını savunurken, bazıları ise bu değişimin büyük şehirlerin doğal gelişiminin bir parçası olduğunu ifade etti. 

Özellikle bir grup yorumcu, Viyana’nın geçmişte de farklı kültürlerden etkilendiğini hatırlattı. Pizza, Çin mutfağı ve diğer uluslararası mutfakların da geçmişte benzer şekilde tartışıldığını, bugün ise Viyana’nın kozmopolit yapısının bir parçası haline geldiğini belirtti. 

Sonuç: Tartışma kebaptan daha büyük 

Yaklaşık 255 yorumun ortak değerlendirmesi şu sonucu ortaya koyuyor: 

Viyana’daki gastronomi değişimi sadece Türk restoranlarının yükselişiyle açıklanamaz. Tartışmanın asıl merkezinde, geleneksel mahalle kültürünün dönüşümü, ekonomik şartlar, değişen tüketim alışkanlıkları ve göçle birlikte değişen şehir yapısı bulunuyor. 

Bir kesim bu değişimi kültürel kayıp olarak görürken, başka bir kesim bunu büyük şehirlerin doğal dönüşümü olarak değerlendiriyor. 

Ancak dikkat çeken ortak nokta şu: Birçok Avusturyalı için sorun Türk mutfağının varlığı değil; eski Viyana Gasthaus kültürünün nasıl korunacağı sorusu.| ©DerVirgül