“Boşanmış” denmek zorunda mı? Avusturya’da medeni durum tartışması

İsviçre’de boşanmış kişilerin resmi formlarda yeniden “bekâr” (ledig) olarak gösterilmesi önerisi tartışılırken, benzer bir fikir Avusturya’da da destek buldu. Avusturya Yeşilleri, kişinin geçmişte evli olup olmadığının çoğu durumda özel hayat kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini savunuyor. 

Tartışma İsviçre’den başladı. Liberal FDP milletvekili Nadine Gobet, boşanmış kişilerin resmi belgelerde sürekli “boşanmış” olarak tanımlanmasının özel bir olayı idari kayıtlarda kalıcı hale getirdiğini savundu. Gobet’e göre boşanma hukuken tamamlanmış bir süreç ve kişinin bu geçmişi nedeniyle hayatı boyunca “boşanmış” kategorisinde yer alması gerekmiyor. 

İsviçre hükümeti de bu öneriye destek verdi. Şimdi kararın İsviçre Parlamentosu tarafından verilmesi bekleniyor. 

Avusturya Yeşilleri destekliyor 

Benzer bir düzenlemenin Avusturya’da yapılıp yapılmaması konusunda en güçlü desteği Yeşiller veriyor. 

Yeşillerin aile politikalarından sorumlu sözcüsü Barbara Neßler, kişinin geçmişte evli olup olmadığının temel olarak özel hayatına ait olduğunu belirterek, bunun resmi formlarda sürekli sorulmasının gerekli olmayabileceğini savundu. 

Neßler’e göre birçok durumda yalnızca “bekâr” veya “evli” şeklindeki genel medeni durum bilgisinin yeterli olması mümkün. 

Hükümet partileri ve FPÖ sıcak bakmıyor 

NEOS ise formlarda “bekâr” ile “boşanmış” ayrımının her durumda gerekli olup olmadığının sorgulanabileceğini belirtiyor. Ancak partinin açıklamasına göre “boşanmış” statüsünün tamamen kaldırılması mevcut koalisyon gündeminde değil. 

Adalet Bakanı Anna Sporrer’in (SPÖ) ofisi de bazı hukuki süreçlerde kişinin boşanmış olup olmadığının bilinmesinin önemli olduğunu vurguluyor. 

Özellikle velayet, nafaka, soybağı ve adli yardım gibi konularda medeni durumun hukuki açıdan önem taşıdığı belirtiliyor. 

SPÖ ve ÖVP de mevcut sistemin değiştirilmesine gerek görmüyor. ÖVP, boşanmanın evliliğin hukuki karşılığı olduğunu ve özellikle soyadı düzenlemeleri açısından medeni durumun önemli olduğunu savunuyor. 

FPÖ de değişikliğe karşı. Parti, medeni durum bilgisinin kişinin daha önce evlenip evlenmediğine ilişkin bilgi vermesi gerektiğini belirtiyor. 

“Boşanmış” statüsü hangi durumlarda gerekli? 

Avusturya’da resmi kayıtlarda yalnızca “bekâr”, “evli” ve “boşanmış” seçenekleri bulunmuyor. Dul, evliliği iptal edilmiş veya sona ermiş kişiler ile kayıtlı birlikteliği bulunan ya da sona ermiş kişiler için de farklı medeni durum kategorileri mevcut. 

İçişleri Bakanlığı’na göre medeni durum bilgisi özellikle isim ve soyadı işlemlerinde önem taşıyor. Örneğin evlilik nedeniyle soyadını değiştiren bir kişinin boşanmanın ardından eski soyadına dönmek istemesi durumunda bu bilgi hukuki açıdan önem kazanıyor. 

Avusturya’da 2025’te 15 binden fazla boşanma 

İstatistik Austria verilerine göre Avusturya’da 2025 yılında 15.217 çift boşandı. Bu sayı bir önceki yıla göre yüzde 1,7 arttı. 

Aynı yıl 221 kayıtlı birliktelik de sona erdi. Bu alandaki artış ise yüzde 32,3 oldu. 

Avusturya’da boşanma oranı 2007 yılında yüzde 49,5 ile en yüksek seviyesine ulaşmıştı. Son yıllarda yüzde 40’ın altında seyreden oran, 2025’te yaklaşık yüzde 36 olarak gerçekleşti. 

Bu arada boşandığı halde resmi bir belgede yanlışlıkla “bekâr” seçeneğini işaretleyenlerin yalnızca bu nedenle idari para cezasıyla karşılaşması söz konusu değil. İçişleri Bakanlığı, böyle bir işlem için özel bir idari ceza öngörülmediğini belirtiyor.| ©Der Virgül