“Küçük İstanbul’u” 22 yıldır adalet bekliyor

Almanya’nın Köln kentinde “Küçük İstanbul” olarak bilinen Keup Cadde’sinde, 9 Haziran 2004’te aşırı sağcı NSU terör örgütü tarafından düzenlenen çivili bomba saldırısının 22’nci yılı dolayısıyla bugün anma töreni düzenleniyor.

Ancak Türk esnafın yoğunlukta olduğu caddeki saldırıdan sağ kurtulanlar, verilen sözlere rağmen hâlâ bir anıtın inşa edilmemiş olmasına ve yıllarca süren yanlış soruşturmaların yarattığı travmanın giderilmemesine tepki gösteriyor.

Saldırıda yaralanan ve kalıcı işitme kaybına uğrayan esnaf Muhammet Ayazgün, aradan geçen yıllara rağmen bölgede hiçbir somut ilerleme olmadığını belirterek, “Aradan 22 sene geçti, gözle görülebilecek hiçbir değişiklik yok. Almanya’da diğer NSU mağdurlarının anıtları yapıldı ama Keup Caddesi için hâlâ bir adım atılmadı” değerlendirmesinde bulundu. Ayazgün, anıt için 2016’da karar alınmasına rağmen sürecin ilerlememesini “Köln Belediyesi ve siyasetin başarısızlığı” olarak nitelendirdi.

“Yedi yıl boyunca zanlı olduk”
DW Türkçe’ye konuşan Muhammet Ayazgün, saldırının hemen ardından polis ve yetkililerin gerçek failleri araştırmak yerine Keup Caddesi esnafını hedef aldığını belirtti. Dönemin Sosyal Demokrat Partili (SPD) İçişleri Bakanı Otto Schily’nin olayın hemen sonrasında yaptığı açıklamada saldırıyı “yabancıların kendi iç hesaplaşması” olarak nitelendirdiğini hatırlatan Ayazgün, bu yaklaşımın bölgede yaşayanları yıllarca zan altında bıraktığını söyledi. Ayazgün, “Bizi suçladılar, yedi yıl boyunca zanlı olduk. Kimse gerçek suçluları aramadı” dedi.

Patlamayı gerçekleştiren kişiyi gördüğünü ancak polisin kendisini ifadeye çağırmadığını anlatan Ayazgün, “Olayı en net gören tek kişiydim ama ifadem alınmadı. Kulağımdan kan geliyordu, polise her şeyi anlattım. ‘Seni çağıracağız’ dediler, yıllarca çağırmadılar” ifadelerini kullandı. Yaralanmasına rağmen tedavi için kendi imkânlarıyla Türk bir doktora gittiğini belirten Ayazgün, “Bizi peşinen suçlu gördüler. Yedi yıl boyunca korkuyla yaşadım” diye konuştu.

“Asıl bomba çivi değil iftiraydı”
Ayazgün, saldırı sonrası yürütülen soruşturmaların Keup Caddesi esnafını ekonomik ve psikolojik olarak çökerttiğini belirterek, “Bir dakikalık bomba patladı ama asıl bomba hakkımızdaki iftira oldu. Bütün hayatımızı, dayanışmamızı yok etti” değerlendirmesinde bulundu. 2004–2011 yılları arasında bölgede ceza almayan esnaf kalmadığını söyleyen Ayazgün, “İnsanlık dışı muamele gördük. Bunu defalarca anlattım ama hiçbir şey yapılmadı” dedi.

Anıt süreci yıllardır ilerlemiyor
Saldırının failleri 2011 yılında ortaya çıkarıldı. Saldırıyı Almanya genelinde yabancı esnafı hedef alan aşırı sağcı Nasyonal Sosyalist Yeraltı (NSU) adlı örgütün gerçekleştirdiği tespit edildi. Bunun üzerine cadde esnafı da aklanmış oldu. Esnafa özür mahiyetinde de sokağa bir anıt dikilmesine karar verildi. Keup Caddesi’nde yapılması planlanan anıt için 2016’da yarışma düzenlendi ve proje seçildi. Ancak anıtın yapılacağı alanın belediye tarafından satılması ve yeni mülk sahiplerinin bölgeyi konut projesi için şantiye alanı olarak kullanmak istemesi nedeniyle süreç tıkandı. Ayazgün, “Arsa belediyenindi, sattılar. Şirket de ‘Bina bittikten sonra anıtı dikebilirsiniz’ diyor. İnşaatın ne zaman başlayacağı bile belli değil” sözleriyle belirsizliğe dikkat çekti.

Köln Belediyesi, anıtın yapılacağı alanın ancak konut projesi tamamlandıktan sonra kullanılabileceğini belirtiyor. İnşaatın ne zaman başlayacağı ise hâlâ bilinmiyor. Bu nedenle anıtın saldırının 25’inci yıldönümüne, yani 2029’a kadar tamamlanamayacağı öngörülüyor.

“Bombadan sonra tamamen terk edildik”
Ayazgün anıtla, yaşadıkları mağduriyeti dile getirmek istediklerini vurguladı. Saldırıdan sonra Keup Caddesi’nin yalnız bırakıldığını, belediyenin en temel sorunlara bile çözüm üretmediğini ifade eden Ayazgün, “Bombadan sonra tamamen terk edildik. Çöp sorunu var, temizlik yeterince yapılmıyor. Dünyanın vergisini veriyoruz ama dönüşü çok az. 500 metre ileride otopark var, yıllardır bir tabela koyun diyoruz, onu bile yapmıyorlar” dedi.

Ayazgün, NSU’nun yıllarca korunmuş olmasının bugün Almanya’da aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD) partisinin güçlenmesine zemin hazırladığını savunarak, “Olayı görmezden geldikleri için bugün AfD bu konuma geldi. Bu sadece biz göçmenlere değil, Almanya’nın demokrasisine büyük tehdit” ifadelerini kullandı. Irkçılığın toplumun tamamına zarar verdiğini vurgulayan Ayazgün, “Irkçılık bir hastalıktır. Irkçının sadece yabancıya değil Alman’a da zararı oluyor” dedi.

Saldırının 22’nci yılı dolayısıyla bugün Keup Caddesi’nde düzenlenecek törende bir dakikalık saygı duruşu yapılacak. Kölnlü siyasetçiler ve Türkiye’nin Köln Başkonsolosu Hüseyin Kantem Al’ın da aralarında bulunduğu isimler konuşma yapacak.

Almanya’da 2011 yılında ortaya çıkarılan ırkçı terör örgütü NSU, 2000-2007 yılları arasında 8’i Türk, 1’i Yunan ve 1’i de Alman kadın polis olmak üzere toplam 10 kişiyi öldürdü.|DW