Vize ve oturum başvurularında yapay zekâ dönemi

Almanya’da iltica, vize ve oturum başvurularının daha hızlı, daha standart ve daha verimli şekilde sonuçlandırılması amacıyla yapay zekâ (YZ) tabanlı sistemlerin kullanılmasını öngören yasa tasarısı, federal hükümet tarafından kabul edildi. 

Yüksek başvuru sayıları ve kamu kurumlarında yaşanan personel yetersizliği nedeniyle hazırlanan düzenleme, göç ve iltica yönetiminin dijital altyapısını güçlendirmeyi hedefliyor. 

Yapay zekâ başvuruları analiz edecek 

“Yapay Zekâ Göç Yönetimi Yasası” ile mülteci ve göç idaresinde kullanılacak yapay zekâ sistemleri için veri koruma çerçevesi oluşturuluyor. 

Almanya İçişleri Bakanlığı, düzenlemenin amacının yapay zekâ teknolojilerinin göç ve iltica süreçlerinde hukuka uygun ve kişisel verileri koruyacak şekilde kullanılmasını sağlamak olduğunu açıkladı. 

Tasarıya göre, Federal Göç ve Mülteciler Dairesi (BAMF), yerel yabancılar daireleri ve Dışişleri Bakanlığı, başvuru süreçlerinde elde edilen verileri yapay zekâ modellerini eğitmek, doğrulamak ve test etmek amacıyla kullanabilecek. 

Ayrıca daha önce sonuçlandırılmış dosyalar da ülke genelindeki karar süreçlerini analiz etmek ve uygulamada standartlaşmayı sağlamak amacıyla taranabilecek. 

Şüpheli bilgiler internet verileriyle karşılaştırılabilecek 

Yeni düzenleme, başvurularda şüpheli bilgi tespit edilmesi halinde kamuya açık internet kaynaklarındaki verilerin otomatik olarak karşılaştırılmasına da olanak tanıyor. 

Ancak nihai kararın tamamen insan denetiminde kalacağı vurgulanıyor. Yapay zekâ sistemleri yalnızca karar vericilere destek sağlayan bir araç olarak kullanılacak; başvurular hakkında son kararı yine yetkili memurlar verecek. 

Tasarı tartışma yarattı 

Yasa tasarısı, kamu yönetiminin modernleştirilmesi açısından olumlu değerlendirilse de çeşitli kesimlerden eleştiriler aldı. 

Mültecilere destek veren Pro Asyl ile sosyal yardım kuruluşu Arbeiterwohlfahrt (AWO), yapay zekâ sistemlerinin hatalı veya önyargılı değerlendirmeler yapabileceği uyarısında bulundu. Kuruluşlar ayrıca, yoğun iş yükü altındaki memurların yapay zekânın önerilerini yeterince sorgulamadan kabul edebileceği endişesini dile getirdi. 

Kilise destekli yardım kuruluşu Caritas ise kamuya açık internet verilerinin her zaman doğru veya güvenilir olmayabileceğine dikkat çekti. 

Yerel yönetim birlikleri de yabancılar dairelerinin bu sistemleri kullanabilmesi için ek eğitim ve teknik altyapı yatırımlarına ihtiyaç duyulacağını, ancak bu maliyetlerin tasarıda yeterince dikkate alınmadığını belirtti. 

En sert eleştiri ise dijital haklar alanında faaliyet gösteren AlgorithmWatch adlı sivil toplum kuruluşundan geldi. Kuruluş, yasa tasarısının mülteci ve göçmenleri deneysel yapay zekâ sistemlerinin deneme alanına dönüştürebileceğini savundu. Ayrıca tasarının ayrımcılığı önleyecek yeterli şeffaflık ve güvenlik mekanizmalarını içermediğini öne sürdü. 

Federal hükümet tarafından kabul edilen tasarı, sonbaharda Federal Meclis ile Eyalet Temsilciler Meclisi’nde de onaylanması halinde yürürlüğe girecek.| ©DerVirgül