Almanya ve Avusturya’da gelir uçurumu

Birleşmiş Milletler (BM) Özel Raportörü Surya Deva’nın Almanya’ya ilişkin hazırladığı rapor, Avrupa’nın en büyük ekonomilerinden birinde derinleşen sosyo-ekonomik eşitsizliğe dikkat çekti. Raporda özellikle kadınlar, çocuklar, göçmenler, mülteciler, engelliler ve ekonomik olarak dezavantajlı bölgelerde yaşayanların eşitsizlikten daha fazla etkilendiği belirtildi. 

Deva, Almanya’da ekonomik eşitsizliğin “büyük bir sorun” olduğunu vurgularken, 2010’dan bu yana gelir ve servet eşitsizliğinin arttığını, bunun özellikle alt ve orta gelir gruplarında sosyal güvensizliği artırdığını ifade etti. 

BM raportörü, Alman hükümetine uygun fiyatlı çocuk bakım hizmetlerinin artırılması, kadın sığınma evlerine daha fazla kaynak ayrılması ve eskiyen altyapının yenilenmesi çağrısında bulundu. Deva ayrıca varlıklı kesimlerin miras yoluyla aktardığı servetlerin daha fazla vergilendirilmesini önerdi. 

Almanya’da servetin büyük bölümü küçük bir kesimin elinde 

Boston Consulting Group verilerine göre Almanya’da 2025 yılında finansal varlığı 100 milyon doların üzerinde bulunan yaklaşık 5 bin kişi vardı. Bu sayı bir önceki yıla göre yaklaşık 1.100 kişi arttı. 

Almanya’da nüfusun en zengin yüzde 1’inin toplam servetin yaklaşık yüzde 35’ine sahip olması, gelir ve servet dağılımındaki uçurumu ortaya koyan en dikkat çekici göstergelerden biri. 

Kadınların gelirleri de erkeklerin gerisinde kalıyor. Almanya’da kadınların erkeklerden ortalama yüzde 16 daha az kazandığı belirtilirken, bu farkın Batılı sanayileşmiş ülkelerin önemli bölümünden daha yüksek olduğu vurgulanıyor. 

Avusturya’da da tablo farklı değil 

Almanya’daki BM raporunun ardından Avusturya’nın güncel resmi verileri de benzer bir tabloyu ortaya koyuyor. 

Statistik Austria’nın 2025 verilerine göre Avusturya’da 1,7 milyon kişi, yani nüfusun yaklaşık yüzde 18,8’i yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında bulunuyor. Üstelik hane gelirlerindeki artış toplumun bütün kesimlerine aynı ölçüde yansımadı. En düşük gelir grubundaki kişilerin gelir artışı, orta gelir grubunun oldukça gerisinde kaldı. 

Göçmenler açısından fark daha da belirgin. Statistik Austria’nın Migration & Integration 2025 raporuna göre 2023 yılında üçüncü ülkelerde doğan insanların yüzde 45’i yoksulluk veya sosyal dışlanma riskiyle karşı karşıyaydı. Avusturya’da doğanlarda bu oran yüzde 13 seviyesindeydi. 

Bu tablo, göçmenlerin yalnızca işgücü piyasasında değil, gelir ve sosyal güvenlik alanında da daha kırılgan bir konumda bulunduğuna işaret ediyor. 

Avusturya’da kadınlar erkeklerden yüzde 17,6 daha az kazanıyor 

Cinsiyetler arasındaki gelir farkı da Avusturya’nın önemli sorunlarından biri. 

Statistik Austria’nın 2024 verilerine göre kadınların saatlik brüt kazancı erkeklerden ortalama yüzde 17,6 daha düşük. AB ortalamasındaki fark ise yüzde 11,1. Avusturya bu oranla AB ülkeleri arasında Estonya ve Çekya’nın ardından üçüncü sırada bulunuyor. 

Üstelik kadınların emeklilik gelirleri de bu farkın uzun vadeli sonuçlarını gösteriyor. 2024 yılında Avusturya’da kadınların yaşlılık aylıkları erkeklerden ortalama yüzde 40,3 daha düşüktü. 

Avusturya’da servet dağılımı da oldukça eşitsiz 

Avusturya Merkez Bankası’nın (OeNB) verileri, servet dağılımındaki eşitsizliği daha net ortaya koyuyor. 

2023 verilerine göre Avusturya’da en zengin yüzde 10’luk kesim toplam net servetin yarısından fazlasını elinde tutarken, en alt yüzde 50’nin payı yaklaşık yüzde 4 seviyesinde kaldı. 

OECD’nin 2026 Avusturya araştırması ise servet eşitsizliğinde mirasların önemli rol oynadığını vurguluyor. OECD’ye göre miras ve bağışlar Avusturya’daki ortalama hane servetinin yaklaşık yarısını oluşturuyor ve bu oran OECD ortalamasının yaklaşık iki katı. Mirasların en zengin hanelerde daha sık ve daha yüksek miktarlarda olması, servetin kuşaklar arasında aktarılmasını ve sosyal hareketliliği etkiliyor. 

Almanya ve Avusturya aynı soruyla karşı karşıya 

İki ülkenin rakamları birebir aynı yöntemlerle hesaplanmasa da ortaya çıkan genel tablo dikkat çekici: 

Almanya’da BM, ekonomik büyümeye rağmen gelir ve servet eşitsizliğinin toplumsal güvensizliği artırdığı uyarısında bulunuyor. Avusturya’da ise resmi istatistikler milyonlarca insanın yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında olduğunu, göçmenlerin ve kadınların bu eşitsizlikten daha fazla etkilendiğini gösteriyor. 

Bir başka ifadeyle Avrupa’nın refah devletleri, yalnızca “ne kadar büyüdükleri” sorusuyla değil, yaratılan refahın kimler arasında nasıl dağıldığı sorusuyla da karşı karşıya. 

Almanya’da BM’nin gündeme getirdiği eşitsizlik tartışması, Avusturya açısından da yabancı bir tartışma değil. Aksine kadınların gelir farkından göçmenlerin yoksulluk riskine, servetin küçük bir kesimde toplanmasından miras yoluyla kuşaktan kuşağa aktarılan ekonomik avantaja kadar benzer sorunlar Avusturya’da da açık biçimde görülüyor.| ©Der Virgül