Avusturya’da başörtüsü tartışması | “Genç kızların başörtüsü takması İslami değil”

İslamolog Mouhanad Khorchide, 14 yaş altındaki kız çocuklarının başörtüsü takmasının İslam’da öngörülmediğini savundu. Khorchide, yasaklar yerine İslam’ın içinden güçlü karşı anlatılar geliştirilmesi gerektiğini söyledi. 

Avusturya’da 14 yaş altındaki kız çocuklarına yönelik başörtüsü yasağı tartışmaları sürerken, İslamolog ve sosyolog Mouhanad Khorchide’den dikkat çeken bir açıklama geldi. 

Siyasi İslam konusunda daha etkili mücadele yürütülmesi gerektiğini savunan Khorchide, yasakların tek başına yeterli olmayacağını belirterek, özellikle gençlere ulaşabilecek İslam içinden güçlü karşı anlatılar oluşturulması çağrısında bulundu. 

Khorchide, “Yasaklar ideolojiyi ortadan kaldırmayacaktır” diyerek, gençlere hitap eden ve inandırıcı karşı söylemlere ihtiyaç olduğunu söyledi. 

Khorchide bu açıklamaları, Siyasi İslam Dokümantasyon Merkezi’nin 2025 yılı raporunun tanıtımı sırasında yaptı. Rapora göre İslamcı çevreler, köktendinci mesajlarını giderek daha modern bir biçimde sunuyor ve bunları yaşam tarzı eğilimleriyle birleştiriyor. 

Raporda, Selefi grupların gençlere ulaşmak amacıyla Fas ve Balkanlar gibi bölgelere macera tatilleri düzenlediğine de dikkat çekiliyor. 

Dokümantasyon Merkezi Başkanı Lisa Fellhofer ise İslamcı aktör ve ağların giderek daha profesyonel hale geldiği uyarısında bulundu. 

İslamcı gruplar sosyal medyaya yöneliyor 

Khorchide’ye göre Siyasi İslam’ın yöntemleri de değişiyor. İslamcı grupların artık yalnızca cami dernekleri üzerinden değil, büyük ölçüde sosyal medya aracılığıyla gençlere ulaşmaya çalıştığını belirten Khorchide, bu durumun kadınların da bu yapılara daha kolay dahil olmasına yol açtığını söyledi. 

Khorchide ayrıca sosyal medyada İslamcı çevrelerde yeni “erkeklik modellerinin” öne çıktığını belirtti. İslamcı mesajların fitness, kişisel gelişim ve kendini geliştirme eğilimleriyle birleştirildiğine dikkat çekti. 

Avusturya’da ise Müslüman Kardeşler gibi İslamcı yapılanmalara karşı daha sert önlemler alınıp alınmaması tartışılıyor. Özellikle ÖVP ve FPÖ daha sert adımlar atılmasını isterken, SPÖ ve NEOS konuya daha temkinli yaklaşıyor. 

Ceza yasası ile dernek ve toplantı mevzuatında değişiklik yapılması da gündemde. 

“İslam’da genç kızların başörtüsü takması öngörülmüyor” 

Khorchide, başörtüsü konusunda ise İslam toplumlarının kendi içinden daha güçlü bir açıklama gelmesi gerektiğini savundu. 

Khorchide, genç kızların başörtüsü takmasının İslam’da dini bir zorunluluk olarak öngörülmediğini belirterek, bunun hatta “İslami olmadığını” söyledi. 

İslamolog, konunun yasaklarla değil, öncelikle Müslüman toplumların kendi içindeki eğitim ve bilinçlendirme çalışmalarıyla ele alınması gerektiğini savundu. 

Khorchide’ye göre bu konuda İslami kurumlar daha önce önleyici bir çalışma yürütmüş olsaydı, bugün yaşanan yasak tartışmasının önüne geçilebilirdi. 

Ancak Avusturya İslam Cemaati (IGGÖ) bu görüşü paylaşmıyor. IGGÖ, 14 yaş altındaki kız çocuklarına yönelik başörtüsü yasağına açıkça karşı çıkıyor. 

“Müslüman kurumlar dijital dünyada daha aktif olmalı” 

Lisa Fellhofer ise Müslüman toplumun temsilcileri içinde belirli bir modernleşmeye ihtiyaç olduğunu söyledi. 

Fellhofer’e göre İslamcı gruplar sosyal medyada mesajlarını son derece modern bir biçimde sunuyor ve “siyah-beyaz düşünce” tarzıyla özellikle gençler arasında karşılık bulabiliyor. 

Bu nedenle geleneksel Müslüman kurumların da dijital dünyada daha modern ve aktif bir iletişim stratejisi geliştirmesi gerektiğini belirten Fellhofer, ancak bu şekilde gençlere daha fazla ulaşılabileceğini ifade etti. 

IGGÖ ise siyasi iktidara çağrıda bulunarak, internet ortamında İslamcı ve aşırılıkçı içeriklerin yayılmasına karşı daha kararlı ve özellikle önleyici adımlar atılmasını istedi. 

IGGÖ’ye göre mevcut hukuk, suç teşkil eden içeriklere karşı zaten müdahaleye imkân tanıyor. 

Avusturya’daki tartışmanın temelinde ise iki farklı yaklaşım öne çıkıyor: Bir tarafta başörtüsü gibi konuların Müslüman toplumun kendi içinden ele alınması gerektiğini savunanlar, diğer tarafta ise devletin yasak ve hukuki düzenlemeler yoluyla müdahale etmesini isteyenler bulunuyor. 

Mouhanad Khorchide kimdir? 

Prof. Dr. Mouhanad Khorchide, İslam teolojisi ve sosyoloji alanlarında çalışmalar yapan Avusturya kökenli bir akademisyendir. 1971 yılında Beyrut’ta doğan Khorchide, Viyana Üniversitesi’nde sosyoloji eğitimi aldı ve 2008 yılında aynı üniversitede doktorasını tamamladı. Aynı zamanda Lübnan’da İslam teolojisi eğitimi aldı. 

Khorchide, 2010 yılından bu yana Almanya’daki Münster Üniversitesi’nde İslam Din Pedagojisi Profesörü olarak görev yapıyor. İslam teolojisi, Kur’an hermenötiği, İslam’ın Avrupa’daki yeri ve İslami din eğitimi başlıca çalışma alanları arasında bulunuyor. 

Münster Üniversitesi’nde İslam Teolojisi Merkezi’nin kurucu dekanlığını yapan Khorchide, aynı zamanda Avusturya’daki Siyasi İslam Dokümantasyon Merkezi’nin bilimsel danışma kurulunun başkanlığını yürütüyor. Bu nedenle Avusturya’da siyasi İslam, İslamcı hareketler ve Müslüman toplumun Avrupa’daki konumu üzerine yürütülen tartışmalarda sıkça görüşlerine başvurulan isimlerden biri. 

Khorchide, İslam’ın Avrupa toplumlarıyla uyumlu ve çağdaş bir yorumunun geliştirilmesini savunan akademisyenler arasında yer alıyor. Özellikle İslami kaynakların tarihsel ve eleştirel yöntemlerle yeniden yorumlanması üzerine çalışmalar yürütüyor.| ©DerVirgül