Avusturya’da kadınların emekli maaşı erkeklerden yüzde 39 daha düşük

Avusturya’da kadınlarla erkekler arasındaki emekli maaşı farkı Avrupa’nın en yüksek seviyeleri arasında bulunuyor. 2026 verilerine göre kadınlar ortalama 1.614 euro brüt emekli maaşı alırken, erkeklerde bu rakam 2.664 euroya ulaşıyor. Aradaki fark yüzde 39,4’e, aylık yaklaşık 1.050 euroya denk geliyor. 

Momentum Enstitüsü hesaplamalarına göre, mevcut hızla devam edilmesi halinde kadın ve erkeklerin emekli maaşlarının eşitlenmesi yaklaşık 95 yıl sürecek. 

Eşit Emeklilik Günü 9 Ağustos’ta 

2026’da “Equal Pension Day” Eşit Emeklilik Günü olarak adlandırılan tarih 9 Ağustos’a denk geliyor. Bu tarih, erkeklerin yıl boyunca aldığı toplam emekli maaşına kadınların ancak yılın bu gününde ulaşabildiğini ifade ediyor. Hesaplamaya göre kadınlar yılın kalan 144 gününde erkeklerle kıyaslandığında emekli maaşı alamıyor gibi değerlendiriliyor. 

Eyaletler arasında da önemli farklar bulunuyor. Viyana’da kadınların emekli maaşı erkeklerden ortalama yüzde 27,4 daha düşükken, Yukarı Avusturya’da fark yüzde 44,8’e çıkıyor. En yüksek fark ise Vorarlberg’de yüzde 46,4 olarak kaydediliyor. 

OECD verilerine göre Avusturya’daki kadın-erkek emekli maaşı farkı yüzde 35,6 seviyesinde. OECD ortalaması ise yüzde 22,8. Avusturya bu göstergede 35 OECD ülkesi arasında en yüksek farkların bulunduğu ülkelerden biri. 

Farkın nedenleri 

Kadınların daha düşük emekli maaşı almasının başlıca nedenleri arasında daha düşük ücretler, daha fazla yarı zamanlı çalışma, ücretsiz bakım emeğinin kadınlar tarafından daha fazla üstlenilmesi ve çocuk bakımı nedeniyle çalışma hayatına verilen aralar gösteriliyor. 

Avusturya’da geçen yıl yaklaşık her iki kadından biri yarı zamanlı çalışırken, erkeklerde bu oran yaklaşık her yedi kişiden biri oldu. Kadınların yarı zamanlı çalışmasının en önemli nedenlerinden biri çocuk ve bakım sorumlulukları olarak gösteriliyor. 

Ücret farkı da emekli maaşlarına doğrudan yansıyor. Kadınlar tam zamanlı çalışsalar dahi erkeklerden ortalama yüzde 11,6 daha düşük gelir elde ediyor. 

Çocuk bakım hizmetlerinin çalışma saatleriyle yeterince örtüşmemesi ve bakım sorumluluğunun ağırlıklı olarak kadınlar tarafından üstlenilmesi de kadınların çalışma hayatındaki gelir ve prim kayıplarını artırıyor. 

2003 yılında gerçekleştirilen emeklilik reformunun da kadınların emekli maaşları üzerindeki olumsuz etkilerden biri olduğu savunuluyor. Reformla emekli aylığının hesaplanmasında daha uzun bir çalışma döneminin dikkate alınmaya başlanmasının, kariyerlerinde daha fazla yarı zamanlı çalışma bulunan kadınları dezavantajlı hale getirdiği belirtiliyor. 

Çözüm olarak çocuk bakımı ve ücret şeffaflığı öneriliyor 

Uzmanlar, kadınların emeklilikteki gelir kaybının azaltılması için daha kapsamlı çocuk bakım hizmetleri, kadın ve erkekler arasında ücret eşitliği ve ebeveynlik sorumluluklarının daha dengeli paylaşılmasını öneriyor. 

Avusturya’da 2027 sonbaharından itibaren ikinci zorunlu anaokulu yılının başlatılması planlanırken, kadınların ve erkeklerin bakım izinlerini daha eşit paylaşmasının da kadınların çalışma hayatına daha erken dönmesine katkı sağlayabileceği belirtiliyor. 

Avusturya’daki kadın-erkek emekli maaşı farkı, çalışma hayatındaki eşitsizliklerin emeklilik dönemine de taşındığını ortaya koyuyor. |© DerVirgül