Avusturya’nın Avrupa Konseyi’ne katılışının 70. yılı

Avrupa Konseyi, Avrupa’nın en eski siyasi uluslararası örgütüdür ve bugün 46 üye ülkeden ve yaklaşık 700 milyon insandan oluşur. Avusturya 70 yıl önce, 16 Nisan 1956’da bu örgüte katıldı. Aynı gün dönemin Dışişleri Bakanı Leopold Figl [ÖVP] ve Devlet Sekreteri Bruno Kreisky [SPÖ], Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi’nin bir toplantısına ilk kez katıldı.

1949 yılında kurulan Avrupa Konseyi’nin amacı, Avrupa’da demokrasi, insan hakları ve hukuk devletini güçlendirmek ve ülkeler arasındaki iş birliğini geliştirmektir. Kurucu on ülke arasında Fransa, Birleşik Krallık, İtalya ve İskandinav ülkeleri yer alıyordu. Örgütün merkezi Strasbourg’dadır. 5 Mayıs, Avrupa Günü olarak kutlanmaktadır.

Bugün Avrupa Konseyi’nin 46 üyesi vardır. Tüm AB ülkelerinin yanı sıra İzlanda ve Azerbaycan gibi ülkeler de üyedir. Rusya, Ukrayna’ya saldırısından sonra 2022 yılında örgütten çıkarılmıştır. ABD, Kanada ve Japonya gibi ülkeler ise gözlemci statüsüne sahiptir.

Önemli kurumlardan biri Parlamenter Meclis’tir [PACE] ve bu kurum Avrupa Konseyi Genel Sekreteri’ni seçer. 2024 yılından bu yana bu görevi İsviçreli Alain Berset yürütmektedir. Bakanlar Komitesi’nin dönem başkanlığını ise şu anda Moldova yapmaktadır.

Avrupa Konseyi kamuoyunda çok görünür olmasa da insan hakları alanında önemli bir rol oynar. Temel dayanak, 1953’te yürürlüğe giren Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’dir [EMRK]. Bu sözleşmenin uygulanmasını Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi [EGMR] denetler.

Son yıllarda özellikle göç alanında sözleşmenin yorumlanmasına yönelik eleştiriler artmıştır. Başbakan Christian Stocker [ÖVP] dahil olmak üzere bazı hükümet liderleri, suç işlemiş yabancıların sınır dışı edilmesi konusunda daha fazla ulusal yetki talep etmektedir.

İnsan hakları çalışmasının yanı sıra Avrupa Konseyi yolsuzlukla mücadelede de aktiftir. GRECO adlı yolsuzlukla mücadele grubu, birçok ülkeyi, aralarında Avusturya’nın da bulunduğu, reformlarda yeterli ilerleme kaydedememekle eleştirmektedir.

Avusturya 2014 yılında Bakanlar Komitesi dönem başkanlığını üstlenmiş ve Ukrayna krizinde arabuluculuk girişimlerinde bulunmuştur. Ancak çatışmanın önlenmesi mümkün olmamıştır.| ©DerVirgül