Araştırma | Avusturya’da sosyal yardım almak o kadar zor ki vazgeçmek daha kolay geliyor

Avusturya genelinde 700 sosyal hizmet uzmanıyla yapılan bir araştırma, sosyal yardım sistemine erişimde ciddi sorunlar yaşandığını ortaya koydu. Uzun işlem süreleri, yüksek kiralar, bürokrasi, farklı eyaletlerdeki farklı uygulamalar ve bazı başvurularda keyfî kararlar, ihtiyaç sahibi kişilerin hak ettikleri yardımdan vazgeçmesine neden oluyor. 

“Avusturya’da Sosyal Yardımın Durumu” başlıklı araştırma kapsamında kriz telefonlarında, sosyal danışmanlık merkezlerinde, tahliye önleme hizmetlerinde, kadın sığınma evlerinde ve borç danışmanlıklarında çalışan 700 uzmanla görüşüldü. 

Araştırmaya katılan uzmanların aktardığı örnekler, sosyal yardım sistemine ulaşmanın birçok kişi için başlı başına bir mücadeleye dönüştüğünü gösteriyor. 

Anne aylarca yardım bekledi 

Burgenland’dan aktarılan bir vakada, sosyal yardım alma şartlarını açıkça karşılayan yalnız bir anne, yardım başvurusunun sonuçlanması için aylarca beklemek zorunda kaldı. 

Uzmanlara göre yardım sistemine başvurmak zaten oldukça karmaşık. Söz konusu anne ise yardım istemekten duyduğu utanç nedeniyle başvuruyu uzun süre erteledi. 

Başvurunun sonuçlanmasının gecikmesiyle birlikte kadın bu süreçte kirasını ve elektrik faturasını ödeyemez hale geldi. 

“Acil yardım sistemi çalışmıyor” 

Araştırmanın sonuçlarına göre Avusturya’daki sosyal yardım sisteminde bir dizi yapısal sorun bulunuyor. 

Uzmanların öne çıkardığı başlıca sorunlar şöyle: 

• Acil yardım mekanizmalarının yeterince hızlı çalışmaması  

• Konut ve kira giderlerinin sosyal yardımlarla karşılanamaması  

• Zor durumdaki kişiler için istisnai yardım mekanizmalarının yetersiz kalması  

• Engelli kişilerin bağımsız yaşamalarının yeterince desteklenmemesi  

• Sosyal danışmanlık ve bireysel destek hizmetlerinin eksikliği  

• Başvuruların sonuçlandırılmasının haftalar veya aylar sürmesi  

• Eyaletler ve ilçe idareleri arasında farklı uygulamaların bulunması  

• Bürokratik süreçlerin ihtiyaç sahiplerini yardım almaktan vazgeçirebilmesi  

“İnsanlar hak ettikleri yardımdan vazgeçiyor” 

Tirol’den araştırmaya katılan bir uzman, bazı insanların yardım alma hakkına sahip oldukları halde başvuru yapmaktan vazgeçtiğini belirtiyor. 

Gerekçe olarak ise başvuru sürecinin zorluğu, bazı görevlilerin yaklaşımı ve kendilerini ayrımcılığa uğramış hissetmeleri gösteriliyor. 

Oberösterreich’ten bir başka uzman ise sistemi “şeffaf olmayan ve keyfî” olarak tanımlıyor. Steiermark’taki uzmanlar da farklı ilçe idarelerinin farklı yöntemler uygulamasından şikâyet ediyor. 

Yüksek kiralar sosyal yardımı yetersiz bırakıyor 

Araştırmada özellikle konut maliyetleri önemli bir sorun olarak öne çıkıyor. 

Vorarlberg’den bir uzman, yüksek kiraların sosyal yardım tarafından artık yeterince karşılanamadığını belirtiyor. 

Niederösterreich’te ise konut kiralarken gerekli depozitonun önemli bir engel olduğu ifade ediliyor. Sosyal yardım kapsamında depozito desteğinin geç ödenmesi nedeniyle uygun fiyatlı evlerin bu süre içinde başkalarına kiralandığı belirtiliyor. 

Uzmanlara göre ev sahiplerinin, sosyal yardım başvurusunun sonuçlanmasını bekleyerek bir veya iki ay kira almadan beklemeleri de gerçekçi değil. 

İstisnai yardımlarda da sorun yaşanıyor 

Araştırmada, zor durumdaki kişilere yönelik tek seferlik yardımların da her zaman kolay ulaşılabilir olmadığı belirtiliyor. 

Niederösterreich’ten bir uzman, hukukçuların bile tek seferlik yardım başvurusu yapmakta zorlanabildiğini ve başvuruların sonucunun öngörülemediğini ifade ediyor. 

Bazı durumlarda kararların başvurunun koşullarından ziyade ilgili sosyal yardım biriminin yaklaşımına bağlı olduğu yönünde eleştiriler bulunuyor. 

“Kırmızı kalem, insanların ihtiyaçlarının önüne geçiyor” 

Araştırmaya katılan uzmanlar, sosyal yardım sisteminin yalnızca maddi destek sağlamakla sınırlı kalmasını da eleştiriyor. 

Çocuk bakımı, bireysel danışmanlık, bakım hizmetleri, kişinin özgüvenini yeniden kazanmasına yardımcı olacak destekler ve kişiye özel çözüm üretme gibi alanlarda yeterli hizmet sunulmadığı belirtiliyor. 

Bir Niederösterreich uzmanı, kurumların çoğu zaman insanların yaşadığı sorunları anlamaya çalışmak yerine harcamaları kısmaya odaklandığını savunuyor. 

Araştırmanın ortak sonucu 

700 uzmanın deneyimleri farklı olsa da araştırmayı hazırlayanlara göre ortaya çıkan tablo büyük ölçüde aynı: 

Yardıma ihtiyaç duyan insanlar, yardım sistemine ulaştıklarında çoğu zaman hızlı ve kolay bir destek yerine bürokrasi, uzun bekleme süreleri, yüksek konut maliyetleri ve karmaşık prosedürlerle karşılaşıyor. 

Araştırma, sosyal yardım sisteminin yalnızca maddi yardımın miktarı üzerinden değil, yardıma gerçekten ihtiyaç duyan insanların bu yardıma ne kadar kolay ulaşabildiği üzerinden de değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.| ©Der Virgül